SGK'dan Şirket Araçları İçin Yeni Düzenleme: Sigortasız Sürücüye Otomatik Ceza Uygulanmayacak

Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında 2021 yılından bu yana Emniyet Genel Müdürlüğü ile SGK arasında yürütülen uygulamada, ticari araçları kullanan sürücülerin sigortalılık durumları inceleniyor. Trafik denetimlerinde tespit edilen sürücülere ilişkin bilgiler SGK'ya gönderiliyor. Kurum, sürücünün şirket bünyesinde sigortasız çalışıp çalışmadığını araştırıyor.

SGK'nın 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelgesi ile trafik tutanaklarına dayalı sigortalılık işlemlerinde yeni esaslar belirlendi.

Sürücü ve Araç Sahibi İfadeye Çağrılacak

Yeni düzenlemeye göre trafik tutanağında adı bulunan sürücü ile araç sahibi işveren arasında geçmişte herhangi bir çalışma ilişkisi bulunmuyorsa yalnızca tutanağa dayanılarak doğrudan sigortalılık tescili ve ceza işlemi yapılmayacak.

Bu kapsamdaki dosyalar sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Araç sahibi ve sürücünün ifadelerine başvurularak aralarında işçi-işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılacak.

İnceleme sırasında şu hususlar dikkate alınacak:

Sürücü ile araç sahibi arasındaki akrabalık ilişkisi,
Taraflar arasındaki arkadaşlık ilişkisi,
Aracın geçici olarak ödünç verilmiş olması,
Sürücünün araç sahibine ait işyerinde fiilen çalışıp çalışmadığı.

Hazırlanacak denetim raporunun sonucuna göre sigortalılık tescili ve idari para cezası işlemleri gerçekleştirilecek.

Sürücünün daha önce aynı işverenin işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespit edilmesi halinde ise mevcut usule göre işlem yapılabilecek.

Trafik Denetim Tutanakları SGK'ya Gönderiliyor

İl emniyet müdürlükleri tarafından ticari araçlara yönelik trafik denetimlerinde düzenlenen ve sürücüye tebliğ edilen trafik idari para cezası tutanaklarının bilgileri SGK'ya iletiliyor.

Kurumla paylaşılan bilgiler arasında şu veriler bulunuyor:

Aracın plakası,
Sürücünün T.C. kimlik numarası,
Sürücünün adı ve soyadı,
Trafik cezasının düzenlendiği tarih,
Denetimin yapıldığı il ve ilçe,
İlgili trafik biriminin bilgileri.

SGK'nın Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri, bu bilgiler üzerinden sürücünün araç sahibine ait işyerinde kayıt dışı çalışıp çalışmadığını inceliyor.

Birden Fazla Tespitte İşe Giriş Tarihi Nasıl Belirlenecek?

Genelgede, aynı işyerinde fiilen çalıştığı birden fazla kez tespit edilen kişilerin sigortalılık sürelerinin hesaplanmasına ilişkin esaslar da yer aldı.

Buna göre aynı işyerinde çalışmaya ilişkin birden fazla bilgi veya belgenin SGK'ya ulaşması halinde en eski tarihli tespit, işe giriş tarihi olarak kabul edilecek.

Diğer uygulama esasları ise şöyle:

Aynı ayda ve takip eden aylarda çalışıldığı tespit edilen her gün için bir günlük sigortalılık hizmeti kazandırılacak.
Çalışma ilişkisi kısmi süreli çalışma olarak değerlendirilecek.
Çalışma tespitinin bulunmadığı bir ayın ardından yapılan ilk tespit, yeni işe giriş olarak kabul edilecek.
Önceki çalışma ilişkisi, hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek.

Sigortasız İşçi Çalıştırmanın Cezası Ne Kadar?

Şirkete ait ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesi kapsamında işverene idari para cezası uygulanabiliyor.

2026 yılı brüt asgari ücretine göre, işe giriş bildirgesinin verilmediğinin ilgili kamu kurumlarının tespitiyle ortaya çıkması halinde her bir sigortasız çalışan için 66 bin 60 TL ceza uygulanıyor.

Aynı ihlalin bir yıl içinde yeniden tespit edilmesi halinde ceza, her bir sigortasız çalışan için brüt asgari ücretin beş katı olan 165 bin 150 TL'ye yükseliyor.

Bunun yanı sıra sigortasız çalışmanın aylık prim ve hizmet belgelerine yansıtılmaması, ücret bordrolarında eksiklik bulunması veya yasal kayıtların geçersiz sayılması gibi durumlarda ek idari para cezaları uygulanabiliyor.

Şirket Aracını Akrabası veya Arkadaşı Kullananlara Ceza Kesilecek mi?

Yeni düzenlemeyle şirket adına kayıtlı ticari aracın sigortasız bir kişi tarafından kullanılması tek başına kayıt dışı istihdam kabul edilmeyecek.

Araç sahibinin eşi, akrabası, arkadaşı veya başka bir yakınının aracı kişisel amaçlarla ve geçici süreyle kullanması halinde taraflar arasındaki ilişkinin niteliği araştırılacak.

Sürücünün işverenin yanında fiilen çalışmadığı ve taraflar arasında hizmet ilişkisi bulunmadığı tespit edilirse kayıt dışı istihdam gerekçesiyle ceza uygulanmayacak.

Ancak sürücünün işyerinde fiilen çalıştığının belirlenmesi halinde SGK tarafından sigortalılık tescili, prim tahakkuku ve idari para cezası işlemleri gerçekleştirilebilecek.

Yeni genelge, SGK birimlerinde incelemesi devam eden ve henüz sonuçlandırılmamış dosyalar için de uygulanacak.