Yargıtay’dan EYT’lileri İlgilendiren Emsal Karar

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, aynı işverene bağlı iş yerlerinde farklı dönemlerde çalışan veya EYT kapsamında emekli olduktan sonra aynı iş yerinde çalışmaya devam eden işçileri ilgilendiren önemli bir karar verdi.

Yüksek Mahkeme, ilk çalışma dönemine ilişkin izinlerin kullanılmış ya da kullanılmayan izin ücretlerinin ödenmiş olmasının, sonraki çalışma dönemindeki yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde önceki kıdemin dikkate alınmasına engel olmayacağına hükmetti.

YARGITAY’A TAŞINAN DAVADA NELER YAŞANDI?

Dava, aynı işverene ait iş yerinde iki farklı dönemde çalışan bir işçi tarafından açıldı.

İşçi, 9 Nisan 2015 ile 31 Aralık 2018 ve 1 Ocak 2019 ile 10 Eylül 2021 tarihleri arasında aynı işverene bağlı olarak çalıştı.

Kullanılmayan yıllık izin sürelerinin eksik hesaplandığını belirten işçi, hak ettiği alacakların ödenmesi talebiyle dava açtı.

İşveren ise ilk çalışma dönemine ilişkin tüm alacakların ödendiğini, verilen aranın ardından işçinin yeni projede yeniden çalışmaya başladığını ve bu nedenle ikinci çalışma dönemindeki yıllık izin süresinin sıfırdan hesaplanması gerektiğini savundu.

MAHKEMELERİN KARARLARI FARKLILIK GÖSTERDİ

İş mahkemesi, işçinin talebini haklı buldu.

Ancak Bölge Adliye Mahkemesi, ilk çalışma döneminin tasfiye edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verdi.

Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise istinaf kararını hatalı bularak bozdu.

YARGITAY’DAN YILLIK İZİN HESABINA İLİŞKİN KRİTİK GEREKÇE

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kararında ilk çalışma dönemindeki kıdemin sonraki dönemde yıllık izin hesabında dikkate alınması gerektiğine hükmetti.

Yüksek Mahkeme, ilk dönemde yıllık izinlerin kullanılmış veya kullanılmayan izin ücretlerinin ödenmiş olmasının, ikinci çalışma döneminde hak kazanılacak yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde önceki kıdemin hesaba katılmasına engel olmadığını değerlendirdi.

Buna göre aynı işverenle yeniden çalışma söz konusu olduğunda, önceki çalışma süresinin yıllık izin hesabında tamamen yok sayılması mümkün olmayacak.

EYT’Lİ EMEKLİLERİ DE YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR

Kararın özellikle EYT kapsamında emekli olduktan sonra aynı işverende çalışmaya devam eden kişiler açısından önem taşıdığı belirtiliyor.

Emekli olan bir çalışanın kıdem tazminatını ve kullanılmayan izin ücretlerini alarak işten ayrıldıktan sonra aynı işverene yeniden dönmesi halinde, yıllık izin süresinin yalnızca yeni işe giriş tarihi esas alınarak belirlenmesi gerekmiyor.

Önceki çalışma dönemindeki kıdem de yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde dikkate alınabilecek.

YILLIK İZİN SÜRESİ NASIL HESAPLANACAK?

İş Kanunu'na göre yıllık ücretli izin süreleri çalışanın kıdemine göre değişiyor.

1 yıldan 5 yıla kadar olan kıdemlerde: En az 14 gün

5 yıldan fazla, 15 yıldan az kıdemlerde: En az 20 gün

15 yıl ve üzeri kıdemlerde: En az 26 gün

Yer altı işlerinde çalışanlar için bu sürelere 4'er gün ekleniyor.

Ayrıca 18 yaş ve altındaki çalışanlar ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanların yıllık izin süreleri 20 günden az olamıyor.

EYT’Lİ ÇALIŞAN İÇİN ÖRNEK HESAP

Örneğin bir çalışan Mart 2015 ile Mart 2023 arasında aynı işverene bağlı olarak çalıştıktan sonra EYT kapsamında emekli oldu.

Çalışan emeklilik nedeniyle işten ayrılırken kıdem tazminatını ve kullanmadığı izin ücretlerini aldıktan sonra yeniden aynı işverende çalışmaya başladı.

Bu durumda yeni işe giriş tarihi üzerinden sıfırdan bir izin hesabı yapılması yerine, önceki çalışma dönemi de dikkate alınarak toplam kıdem üzerinden yıllık izin süresi belirlenebilecek.

Toplam kıdem 5 yılı aşmışsa, yıllık izin süresinin 14 gün yerine en az 20 gün üzerinden değerlendirilmesi gündeme gelecek.

KULLANILMAYAN İZİN PARASI NE ZAMAN ÖDENİR?

Çalışan iş ilişkisi devam ederken kullanılmayan yıllık izinlerin ücretinin ödenmesi mümkün değil.

Yıllık izin ücreti, iş sözleşmesinin sona ermesi halinde hak kazanılan bir alacak niteliği taşıyor.

İş sözleşmesinin emeklilik, istifa veya işveren tarafından fesih gibi nedenlerle sona ermesi halinde kullanılmamış izinlerin ücreti çalışana ödeniyor.

Yargıtay'ın bu kararıyla birlikte, aynı işverene farklı dönemlerde dönen çalışanların yıllık izin hesabında önceki çalışma süresinin dikkate alınması gerektiği yönündeki yaklaşım güçlenmiş oldu.