Tütünle Mücadelede Yeni Düzenleme Meclis’e Geliyor

Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı yeni tütün düzenlemesinin ayrıntıları ortaya çıktı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, tütün ürünlerinin satışı ve kullanımına yeni sınırlamalar getirecek kanun teklifiyle ilgili açıklamalarda bulundu.

Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulması beklenen teklifin hazırlık çalışmalarında yer alan Ergüder, dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını belirtti.

Her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini ifade eden Ergüder, Dünya Sağlık Örgütünün Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin yürürlüğe girmesinin ardından birçok ülkede tütün kullanım oranlarında düşüş yaşandığını söyledi.

Türkiye’de Tütün Kullanımı Yeniden Arttı

Türkiye’nin tütünle mücadelede önemli adımlar attığını hatırlatan Ergüder, 2003 yılında Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin imzalandığını, 2008 yılında ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemenin yürürlüğe girdiğini belirtti.

Ergüder, Türkiye’nin bu alanda dünyaya örnek bir mücadele ortaya koyduğunu vurguladı.

Son yıllarda dünya genelinde tütün kullanımında düşüş eğilimi görülmesine rağmen Türkiye’de kullanımın yeniden arttığını belirten Ergüder, özellikle kadınlar ve gençlerdeki oranlara dikkat çekti.

Kadınlarda sigara kullanımının son 10-15 yılda belirgin şekilde yükseldiğini ifade eden Ergüder, şu açıklamada bulundu:

"Kadınlarda sigara içme oranındaki artış yüzde 40-50 civarında. 15-24 yaş grubu kadınlarda ise kullanım oranı yüzde 90'ı aşmış durumda."

2015’ten Sonra Doğanlara Hayat Boyu Tütün Yasağı Gündemde

Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı yeni kanun teklifinin ekim ayında Meclise sunulacağını belirten Ergüder, Türkiye’nin tütünle mücadele politikalarını yeniden gözden geçirmesi gerektiğini söyledi.

Ergüder, "Bizim ülke olarak yeniden bir silkelenmeye, politikaları gözden geçirmeye ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı.

Türkiye’de sigara satışlarının da son yıllarda arttığına dikkat çeken Ergüder, 2012 yılında yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının, 2025 yılında yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete yükseldiğini bildirdi.

Tütün endüstrisine karşı daha güçlü politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Ergüder, özellikle çocuklar ve kadınların korunmasına yönelik yeni düzenlemelere ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Kanun teklifiyle ilgili akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının da çeşitli saha araştırmaları yaptığını belirten Ergüder, taslakta çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik maddelerin öne çıktığını söyledi.

Ergüder, taslakta yer alan düzenlemeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere'de geçti. Pek çok ülkede geçiyor."

2040 Yılından Sonra Tütün Ürünlerinin Üretimi Ve Satışı Yasaklanacak

Taslakta yer alan bir diğer önemli düzenlemenin, 2040 yılından itibaren Türkiye’de tütün ürünlerinin üretim ve satışının yasaklanması olduğu belirtildi.

Prof. Dr. Ergüder, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor. Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz. Bununla ilgili pek çok ülke bizden daha erken tarihleri açıkladı. İrlanda, İngiltere, Finlandiya, Avustralya, onlar bizden daha erken."

Ergüder, Türkiye’de bir "akciğer kanseri salgını" yaşandığını belirterek, her yıl yaklaşık 35 bin kişinin önlenebilir bir neden olan sigara kullanımı nedeniyle akciğer kanserinden hayatını kaybettiğini söyledi.

Sağlık Bakanlığının özellikle çocuklar ve gençlerin korunması amacıyla koruyucu sağlık hizmetlerine daha fazla ağırlık vermek istediğini de kaydetti.

Sigara Paketlerine Sağlık Vergisi Getirilmesi Planlanıyor

Taslakta yer alan önemli maddelerden birinin de sigara paketlerine getirilmesi planlanan "sağlık vergisi" olduğu belirtildi.

Ergüder, söz konusu vergiden elde edilecek gelirin ağırlıklı olarak koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılacağını ifade etti.

Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde sigara paketlerinden elde edilen sağlık vergisi gelirinin, koruyucu sağlık hizmetlerinin finansmanında kullanılması öngörülüyor.

Lokanta, Park Ve Bahçelerde Yeni Sigara Düzenlemesi

Yeni taslakta kapalı alanların yanı sıra açık alanlarda sigara kullanımına ilişkin de önemli değişiklikler bulunuyor.

Prof. Dr. Ergüder, lokantaların hem açık hem de kapalı alanlarında sigara içilmesinin yasaklanmasının planlandığını belirtti.

Taslakta yer alan düzenlemelere ilişkin Ergüder şu bilgileri verdi:

"Kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek."

Buna göre parklar, bahçeler ve kamu binalarının bahçelerinde dışarıdan görünmeyecek şekilde özel sigara içme alanları oluşturulması planlanıyor. Sigara içmek isteyenlerin bu alanları kullanması öngörülüyor.

Tüm Sigaralar Standart Paketle Satılacak, Slim Sigaralar Kalkacak

Taslakta sigara paketlerine ilişkin yeni düzenlemeler de yer alıyor.

Prof. Dr. Ergüder, standart paket uygulamasının hayata geçirilmesi halinde tüm sigaraların standart şekilde satılacağını ve ince sigara olarak bilinen "slim" ürünlerin piyasadan kaldırılacağını belirtti.

Ergüder, düzenlemenin özellikle kadınları korumaya yönelik olduğunu ifade ederek şu açıklamada bulundu:

"Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012'den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, 'slim' sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik."

18 Yaşından Küçüklere Satışta Kimlik Doğrulama Sistemi

Çocuk ve gençleri tütün ürünlerinden korumaya yönelik düzenlemeler kapsamında kimlik doğrulama sistemi de gündeme geldi.

Ergüder, kredi kartıyla 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerini satın almasının engellenmesine yönelik düzenlemeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek."

Sağlık Bakanlığının hazırladığı kanun teklifinin ekim ayında TBMM’ye sunulması beklenirken, tütün ürünlerinin satışı, kullanımı, üretimi ve açık alanlarda tüketimine ilişkin düzenlemelerin yasalaşma sürecinde netleşmesi öngörülüyor.