TUİK Açıkladı: Gelire Göre Yaşam Alışkanlıkları Nasıl Değişiyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Zaman Kullanım Araştırması sonuçlarını yayımladı. Son olarak 2015 yılında gerçekleştirilen araştırmayla karşılaştırmalı olarak hazırlanan veriler, vatandaşların günlük yaşam alışkanlıklarında son 10 yılda önemli değişimler yaşandığını gösterdi.

Araştırmada özellikle sosyal medya kullanımındaki artış, televizyon izleme alışkanlığındaki düşüş ve gelir gruplarına göre zaman kullanımındaki farklılıklar dikkat çekti.

Son 10 Yılda Alışkanlıklar Değişti

Araştırmaya göre 2015 yılında bireylerin yaklaşık yüzde 95'i televizyon izlediğini belirtirken, bu oran 2025 yılında yüzde 89'a geriledi.

Buna karşılık sosyal medya kullanımında büyük bir artış yaşandı. 2015 yılında sosyal medyada vakit geçirdiğini belirtenlerin oranı yüzde 34 iken, 2025 yılında bu oran yüzde 72'ye yükseldi.

Son 10 yılda artış gösteren faaliyetler arasında şunlar yer aldı:

• Arkadaş ziyaretleri
• Eğlence ve sosyalleşme mekanlarına gitmek
• Günübirlik turlar
• Doğa yürüyüşleri
• Kütüphane ziyaretleri

Azalan faaliyetler ise şu şekilde sıralandı:

• Gazete ve dergi okumak
• Radyo dinlemek
• İnternet kafeye gitmek
• Sinemaya gitmek
• Akraba ziyaretleri

Gelir Düzeyine Göre Zaman Kullanımı Farklılaşıyor

Araştırmada gelir grupları; 0-28 bin TL, 28 bin 1-42 bin TL, 42 bin 1-60 bin TL, 60 bin 1-90 bin TL ve 90 bin TL üzeri olmak üzere beş grupta incelendi.

Veriler, gelir seviyesi arttıkça günlük yaşamın önemli ölçüde değiştiğini ortaya koydu.

Gelir Arttıkça Yemek İçin Ayrılan Süre Azalıyor

En düşük gelir grubunda bireyler yemek için günde ortalama 3 saat 24 dakika ayırırken, en yüksek gelir grubunda bu süre 3 saat 9 dakikaya geriliyor.

Yüksek Gelirliler Daha Fazla Çalışıyor

İstihdam faaliyetleri kapsamında çalışma ve iş arama süreleri incelendiğinde önemli fark ortaya çıktı.

• 0-28 bin TL gelir grubunda günlük çalışma süresi yaklaşık 1,5 saat oldu.
• 90 bin TL ve üzeri gelir grubunda ise bu süre 3 saat 15 dakikaya yükseldi.

Eğitime En Fazla Zaman Orta Gelir Grubu Ayırıyor

10 yaş ve üzerindeki bireylerde eğitim faaliyetlerine ayrılan süre en düşük gelir grubunda en az seviyede gerçekleşti.

Eğitime en fazla zamanı 28 bin 1-42 bin TL gelir grubundaki bireyler ayırırken, en yüksek gelir grubunda günlük eğitim süresi 43 dakika olarak ölçüldü.

Ev İşlerine Ayrılan Süre Gelirle Birlikte Azalıyor

"Hanehalkı ve aile bakımı" kapsamında değerlendirilen ev işleri, çocuk ve yetişkin bakımı, alışveriş ile tamirat gibi faaliyetlere;

• En düşük gelir grubu 2 saat 48 dakika,
• En yüksek gelir grubu ise 2 saat 4 dakika ayırdı.

Gelir Yükseldikçe Uyku Süresi Kısalıyor

Araştırmada en dikkat çeken sonuçlardan biri de uyku süreleri oldu.

En düşük gelir grubundaki bireyler günde ortalama 9 saat 7 dakika uyurken, gelir seviyesi arttıkça bu süre kademeli olarak düştü.

En yüksek gelir grubunda günlük ortalama uyku süresi 8 saat 47 dakika olarak kaydedildi.

Sosyal Hayata Ayrılan Süre De Azalıyor

Sosyal yaşam, eğlence, kültürel faaliyetler ve dinlenme için ayrılan zaman da gelir arttıkça geriliyor.

• En düşük gelir grubundakiler bu faaliyetlere günde 2 saat 12 dakika ayırdı.
• En yüksek gelir grubunda ise bu süre 1 saat 52 dakika oldu.

Televizyon İzleme Süresinde Gelir Farkı Dikkat Çekti

"Televizyon izleme, radyo ve müzik dinleme" başlığında da gelir grupları arasında belirgin farklılık görüldü.

En yüksek gelir grubuyla en düşük gelir grubu arasında günlük televizyon ve benzeri medya tüketim süresinde 21 dakikalık fark oluştu.

Gelir Arttıkça Ulaşıma Ayrılan Süre Uzuyor

Araştırmaya göre yüksek gelir grubunda yer alan bireyler gün içerisinde ulaşım için daha fazla zaman harcıyor.

• En düşük gelir grubunda günlük ulaşım süresi 49 dakika,
• En yüksek gelir grubunda ise 1 saat 13 dakika olarak hesaplandı.

Gönüllü Faaliyetler Ve İbadete Ayrılan Süre Düşüyor

Organize gönüllü çalışmalar, diğer hanelere yapılan yardımlar ve dini faaliyetleri kapsayan zaman kullanımında da gelir düzeyi etkili oldu.

• En düşük gelir grubunda bu faaliyetlere günlük yaklaşık 49 dakika ayrılırken,
• En yüksek gelir grubunda süre 24 dakikaya düştü.

Hobi Ve Spor Günlük Hayatta En Az Zaman Ayrılan Faaliyetler Oldu

Araştırmaya göre gün içerisinde en az vakit ayrılan faaliyetlerin başında hobi ve spor yer aldı.

"Hobiler ve oyunlar" başlığında;

• En düşük gelir grubunda günlük süre 22 dakika,
• En yüksek gelir grubunda ise 27 dakika olarak ölçüldü.

Spor faaliyetlerine ayrılan süre ise genel ortalamada 12 dakika olurken, en yüksek gelir grubunda 15 dakikaya kadar çıktı.