Meta İçin 1,4 Trilyon Dolarlık Dava: Sosyal Medya Devi Jüri Karşısına Çıkıyor

Meta Platforms, Facebook ve Instagram'ın çocuklar ve gençler üzerindeki etkilerine ilişkin ABD'deki en önemli davalardan biriyle karşı karşıya. Kaliforniya'nın Oakland kentindeki federal mahkemede görülen davada şirket, platformlarını genç kullanıcılar açısından bağımlılık yaratacak şekilde tasarlamak, ruh sağlığı üzerindeki riskleri yeterince dikkate almamak ve çocukların kişisel verilerini hukuka aykırı şekilde toplamakla suçlanıyor.

Davada 29 eyaletin başsavcıları tarafından yöneltilen iddialar kapsamında Meta'nın platformlarının çalışma biçimine ilişkin kapsamlı değişiklikler de talep ediliyor. Duruşma sürecinin yaklaşık altı ila sekiz hafta sürmesi bekleniyor.

Meta İçin 1,4 Trilyon Dolarlık Risk

Davanın en dikkat çeken başlıklarından biri olası mali yaptırımın büyüklüğü oldu.

ABD'deki eyalet yönetimlerinin talepleri ve ihlal hesaplamaları üzerinden ortaya çıkan rakamın 1,4 trilyon dolara kadar ulaşabileceği belirtiliyor. Bu tutar, Meta'nın toplam piyasa değerine yakın bir büyüklük taşıyor.

Ancak söz konusu 1,4 trilyon dolar, Meta'nın kesin olarak ödemesine hükmedilmiş bir tazminat değil; davada gündeme gelen olası yaptırım tutarını ifade ediyor.

Facebook Ve Instagram İçin Hangi Suçlamalar Yöneltiliyor?

Davacı taraf, Meta'nın Facebook ve Instagram'ı genç kullanıcıların platformlarda daha uzun süre kalmasını sağlayacak özelliklerle tasarladığını savunuyor.

İddialar arasında çocukların ve gençlerin platform kullanımını artıran tasarımların yanı sıra, kişisel verilerin toplanması ve çocukların korunmasına yönelik yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi de bulunuyor.

Özellikle çocukların kişisel bilgilerinin ebeveyn onayı ve gerekli bildirimler olmadan kullanılmasıyla ilgili iddialar da davanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Davacılar Platformlarda Kapsamlı Değişiklik İstiyor

Davacıların talepleri yalnızca maddi yaptırımla sınırlı değil. Facebook ve Instagram'ın genç kullanıcılar açısından çalışma biçiminin değiştirilmesi de isteniyor.

Öne çıkan talepler arasında şunlar bulunuyor:

Yaş kısıtlamalarının daha sıkı uygulanması,
Sonsuz kaydırma özelliğinin kaldırılması,
Bazı bildirimlerin sınırlandırılması veya kaldırılması,
Genç kullanıcıların ekran sürelerine yönelik sınırlar getirilmesi,
Çocukların verileri kullanılarak eğitilen algoritmaların ve yapay zeka modellerinin silinmesi,
İçerik öneri sistemlerinin etkileşim yerine genç kullanıcıların refahını önceliklendirecek şekilde değiştirilmesi.

Meta Suçlamaları Kabul Etmiyor

Meta ise kendisine yöneltilen suçlamaları reddediyor. Şirket, genç kullanıcıların güvenliğini artırmak amacıyla çeşitli araçlar ve özellikler geliştirdiğini savunuyor.

Şirket ayrıca sosyal medya kullanımının bağımlılık yapıcı etkilerine ilişkin iddialara karşı hukuki ve bilimsel argümanlar ileri sürüyor.

Davanın ilerleyen aşamalarında Meta CEO'su Mark Zuckerberg ile Instagram Başkanı Adam Mosseri'nin tanık olarak ifade vermesi bekleniyor.

Meta'nın Davayı Durdurma Girişimi Sonuç Vermedi

Meta'nın davanın önünü kesmek ve yargı sürecini durdurmak amacıyla yaptığı başvurular da şirket açısından beklenen sonucu vermedi.

Federal Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers tarafından yürütülen süreçte davanın devam etmesinin önü açıldı. Rogers, daha önce Meta'nın çocukların kişisel verilerine ilişkin bazı iddialardaki hukuki itirazlarını reddetmiş ve belirli konularda eyaletlerin lehine karar vermişti.

Davanın Sonucu Teknoloji Sektörünü De Etkileyebilir

Meta hakkında açılan dava, yalnızca Facebook ve Instagram açısından değil, çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin gelecekteki hukuki düzenlemeler bakımından da önem taşıyor.

ABD'de Meta'nın yanı sıra diğer büyük sosyal medya şirketlerini hedef alan benzer davalar da bulunuyor. Bu nedenle davadan çıkacak kararın, teknoloji şirketlerinin genç kullanıcıları hedefleyen ürün tasarımları ve veri politikaları üzerinde daha geniş sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.