İstanbul Boğazı Turkuaz Renğe Büründü: Denizin Rengi Neden Değişti?

İstanbul Boğazı ile Marmara Denizi kıyılarında son günlerde ortaya çıkan turkuaz renk değişimi hem vatandaşların hem de bilim insanlarının gündeminde yer aldı. Köprülerden, sahil hattından ve kıyı bölgelerinden net şekilde görülen renk farklılığı kartpostallık görüntüler oluştururken, olayın bilimsel nedeni de merak konusu oldu.

Uzmanlara göre denizde görülen açık mavi ve turkuaz tonlarının nedeni, “Coccolithophore” adı verilen mikroskobik alglerin yoğun şekilde çoğalması.

Turkuaz Görüntünün Nedeni Coccolithophore Algleri

Deniz bilimleri alanında yapılan çalışmalara göre Karadeniz’de doğal olarak bulunan bu tek hücreli canlılar, hücre yüzeylerinde kalsiyum karbonat taşıyor.

Bu canlıların taşıdığı kalsiyum karbonat yapısı güneş ışığını farklı şekilde yansıttığı için deniz suyu açık mavi ve turkuaz tonlarında görülüyor.

Uzmanlar, bu plankton türünün yalnızca görüntü değişikliğine neden olmadığını, aynı zamanda küresel karbon döngüsünde de önemli görev üstlendiğini belirtiyor. Atmosferdeki karbonun deniz tabanında depolanmasına katkı sağlayan bu canlıların doğal ekosistemin bir parçası olduğu ifade ediliyor.

Deniz bilimci Prof. Dr. A. Cemal Saydam’ın da uzun yıllardır yaptığı çalışmalarda, bu oluşumun normal koşullarda deniz ekosistemi açısından doğrudan bir tehdit oluşturmadığı belirtiliyor.

Sıcaklık Artışı ve Kirlilik Süreci Hızlandırıyor

Bilim insanlarına göre plankton yoğunluğundaki artış yalnızca mevsimsel nedenlerden kaynaklanmıyor.

Özellikle şu etkenlerin süreci hızlandırdığı belirtiliyor:

• Yükselen deniz suyu sıcaklıkları
• Sahra Çölü kaynaklı atmosferik toz taşınımı
• Evsel ve endüstriyel atıklar
• Kıyısal kirlilik baskısı
• Besin yükündeki artış

Uzmanlar, Sahra Çölü’nden gelen tozların yağışlarla birlikte Marmara ve Karadeniz’e ulaştığını, bu tozların içerdiği minerallerin planktonlar için besin kaynağı oluşturduğunu ifade ediyor.

Marmara’daki Renk Farklılığı Ne Anlama Geliyor?

Boğaz’daki güçlü akıntı bölgelerinde daha açık turkuaz tonları görülürken, Marmara Denizi’nin bazı kıyılarında kahverengi ve pas tonlarına yakın görüntüler dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre bunun nedeni bölgeler arasındaki akıntı farklılıkları ve kirlilik yoğunluğu.

Özellikle:

• Batı kıyıları
• Doğu kıyıları
• Güney Marmara bölgeleri

akıntının daha zayıf olması nedeniyle çevresel baskıyı daha yoğun hissediyor.

Uzmanlardan Oksijen ve Ekosistem Uyarısı

Bilim insanları, plankton yoğunluğunun aşırı seviyelere ulaşmasının “ötrofikasyon” adı verilen süreci tetikleyebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Bu süreçte sudaki oksijen seviyesi kritik seviyelere kadar düşebiliyor ve deniz canlılarının yaşam alanları zarar görebiliyor.

Uzmanlar özellikle Marmara Denizi’nde bulunan:

• Mercanlar
• Deniz çayırları
• Pinalar
• Hassas deniz canlıları

için çevresel baskının arttığına dikkat çekiyor.

Bilim insanları, deniz ekosisteminin korunabilmesi için evsel ve endüstriyel atık yönetiminde daha kapsamlı çevre politikalarının uygulanması gerektiğini vurguluyor.