AYM'den Yeşil Pasaport Kararı: İki Şart Anayasa'ya Uygun Bulundu

Anayasa Mahkemesi (AYM), belediye başkanlarının hususi damgalı (yeşil) pasaport alabilmesi için kanunda yer alan şartlara ilişkin yaptığı incelemeyi tamamladı. Yüksek Mahkeme, birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma şartının Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmetti. Karar, 5 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.

İtiraz AYM'ye Taşınmıştı

Düzenlemeye ilişkin itiraz, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi tarafından yapıldı. Mahkeme, hususi damgalı pasaport talebine ilişkin görülen davada, ilgili kanundaki "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan" ibaresinin Anayasa'nın eşitlik, hukuk devleti ve seyahat özgürlüğünü düzenleyen maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle konuyu Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı.

İnceleme Belirli Bir Kapsamda Yapıldı

AYM, incelemesini yalnızca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/1-c maddesi kapsamında sigortalı olan, yani 2008 yılı Ekim ayından sonra memur statüsünde göreve başlayan belediye başkanları yönünden gerçekleştirdi.

AYM İki Şartı Hukuka Uygun Buldu

Yüksek Mahkeme, belediye başkanlarının yeşil pasaport alabilmesi için aranan;

Birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma,
Bu şartların ilgili kanunda açık şekilde düzenlenmiş olması

hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olmadığı sonucuna ulaştı.

Kararda, düzenlemenin hukuki belirlilik ilkesini ihlal etmediği, şartların açık ve öngörülebilir olduğu vurgulandı.

Eşitlik İlkesi Yönünden Değerlendirme

AYM, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olanlarla 5510 sayılı Kanun kapsamındaki kamu görevlilerinin farklı sosyal güvenlik sistemlerine tabi olduklarını belirtti. Bu nedenle iki grubun aynı hukuki durumda değerlendirilemeyeceği ve farklı düzenlemelerin eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmadığı ifade edildi.

Mahkeme ayrıca hususi damgalı pasaportun bir hak değil, belirli koşulları sağlayan kişilere tanınan özel bir ayrıcalık niteliğinde olduğuna dikkat çekti. Her Türk vatandaşının umuma mahsus pasaportla yurt dışına çıkabilmesi nedeniyle seyahat özgürlüğünün ihlal edilmediği değerlendirmesi yapıldı.

Oybirliğiyle Reddedildi

Anayasa Mahkemesi, yapılan itirazın tamamını oybirliğiyle reddederek söz konusu düzenlemenin Anayasa'nın 2, 10 ve 23. maddelerine aykırı olmadığına karar verdi. Mahkeme, Anayasa'nın 13. maddesi yönünden ise ayrıca inceleme yapılmasına gerek bulunmadığını belirtti.