AYM'den Noter Katipleri İçin Emsal Karar

Anayasa Mahkemesi (AYM), noter katipleri ve katip adaylarına yönelik disiplin cezalarını düzenleyen 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 148. maddesinin birinci fıkrasını Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanırken, iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.

Süreç, Ankara 20. İdare Mahkemesi'nin baktığı bir davada söz konusu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle yaptığı başvurunun ardından AYM'nin incelemesiyle sonuçlandı.

Başvuruda Belirlilik Ve Öngörülebilirlik Vurgusu Yapıldı

Başvuruda, mevcut düzenlemede disiplin suçları ile uygulanacak disiplin cezaları arasında açık bir bağlantı kurulmadığı belirtildi. Ayrıca, hangi eylemin hangi disiplin cezasını gerektirdiğinin net şekilde gösterilmemesinin belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu ifade edildi.

Bu durumun, ilgililerin hangi fiiller nedeniyle hangi yaptırımla karşılaşacağını önceden öngörememesine yol açtığı savunuldu.

AYM Düzenlemeyi Anayasa'ya Aykırı Buldu

Yüksek Mahkeme kararında, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 148. maddesinin birinci fıkrasında noter katipleri ve katip adaylarına uygulanabilecek disiplin cezalarının uyarma, kınama, ücretten kesme ve meslekten çıkarma olarak sıralandığını hatırlattı.

Kararda ayrıca, aynı maddenin ikinci fıkrasında Noterlik Kanunu'nun 127. maddesinde noterler için öngörülen disiplin hükümlerinin kıyasen noter katipleri ve adayları hakkında da uygulanacağının düzenlendiği ifade edildi.

AYM, disiplin suçları ile cezalar arasında yeterli bağ kurulmadığını, bu nedenle muhataplar açısından yeterli hukuki güvencenin sağlanamadığını değerlendirdi.

Haysiyet Divanının Takdir Yetkisi De Eleştirildi

Kararda, disiplin cezalarının uygulanmasında görevli haysiyet divanına geniş ve sınırları belirlenmemiş bir takdir yetkisi tanındığına dikkat çekildi.

Bu durumun, verilecek disiplin cezaları bakımından keyfi yorum ve uygulamalara karşı yeterli hukuki güvence oluşturmadığı vurgulandı.

Önceki Kararlara Atıf Yapıldı

AYM, daha önce de disiplin cezalarına ilişkin benzer düzenlemeleri içeren;

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu,
Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun,
Avukatlık Kanunu,
Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu

hakkındaki hükümleri de iptal ettiğini hatırlattı.

Kararda şu ifadeye yer verildi:

"İtiraz konusu kural bakımından da Anayasa Mahkemesinin anılan kararlarından ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırıdır. İptali gerekir."

AYM'nin iptal kararıyla birlikte, noter katipleri ve katip adaylarına uygulanacak disiplin cezalarına ilişkin yasal düzenlemenin yeniden gözden geçirilmesi bekleniyor. İptal hükmü ise kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe girecek.