Anayasa Mahkemesi'nden Dul Ve Yetim Aylıklarıyla İlgili Kritik Karar

Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanmasına rağmen eski eşiyle fiilen birlikte yaşamaya devam ettiği tespit edilen kişilerin dul veya yetim aylıklarının kesilmesi ve ödenen tutarların geri tahsil edilmesini öngören düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi.

Yüksek Mahkeme, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükmünün iptali istemini oy birliğiyle reddederek mevcut uygulamanın hukuka uygun olduğuna hükmetti.

Başvuru İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi'nden Geldi

İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi, baktığı bir dava kapsamında 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

Başvuruda, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen kişilerin aylıklarının kesilmesini ve bugüne kadar yapılan ödemelerin geri alınmasını öngören düzenlemenin iptali talep edildi.

Mahkeme ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) eksik inceleme yapması durumunda yargının idarenin yerine geçerek araştırma yapmak zorunda kaldığını, bunun yargı bağımsızlığı ile özel hayatın gizliliğine müdahale oluşturduğunu savundu.

AYM Düzenlemeyi Anayasa'ya Uygun Buldu

Başvuruyu esastan değerlendiren Anayasa Mahkemesi, kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi.

Kararın gerekçesinde, aylığın hangi durumlarda kesileceğinin ve ödenen tutarların hangi usullerle geri alınacağının kanunda açık ve net şekilde düzenlendiği vurgulandı.

AYM, bu nedenle mülkiyet hakkına getirilen sınırlamanın kanunilik şartını karşıladığı değerlendirmesinde bulundu.

Kararda Sosyal Güvenlik Sisteminin Amacına Dikkat Çekildi

Yüksek Mahkeme, dul ve yetim aylıklarının temel amacının eş desteğinden yoksun kalan kişilere sosyal güvence sağlamak olduğunu belirtti.

Kararda şu ifadeler yer aldı:

"Eşinden boşanan ancak boşandığı eşiyle birlikte yaşayan ve fiilen eşinin desteğinden yoksun kalmayan kişilere bağlanan gelir ile aylıkların kesilerek hakkın kötüye kullanılmasını engelleme ve sosyal güvenlik sistemi kapsamındaki kamu kaynaklarının verimli şekilde kullanılmasının hedeflediği açıktır."

İptal Talebi Kesin Olarak Reddedildi

Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin sosyal güvenlik sisteminin mali dengesini ve sürdürülebilirliğini korumaya yönelik meşru bir amaç taşıdığına hükmetti.

Kararda, kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında getirilen bu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığı belirtilerek iptal talebi kesin olarak reddedildi.

Bu kararla birlikte, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşamaya devam ettiği tespit edilen kişilerin dul veya yetim aylıklarının kesilmesi ve haksız ödendiği belirlenen tutarların SGK tarafından geri tahsil edilmesine yönelik uygulamanın hukuki dayanağı Anayasa Mahkemesi tarafından da uygun bulunmuş oldu.