81 İldeki Tapu Sahiplerini İlgilendiriyor: Miras Kalan Tarlalar İçin Yeni Dönem

Türkiye genelinde tarım arazilerinin üretime kazandırılmasına yönelik yeni uygulama, miras yoluyla tarla, bağ ve toprak sahibi olan vatandaşları da yakından ilgilendiriyor. Çeşitli nedenlerle üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen özel mülkiyete ait tarım arazileri, belirlenen usul ve esaslar kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sezonluk olarak kiraya verilebiliyor.

Uygulamanın temel amacı, mirasçılar arasındaki anlaşmazlıklar, farklı illerde yaşama, göç veya başka nedenlerle atıl durumda kalan tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması.

Miras Kalan Tarlalar İçin İki Yıl Kriteri

Düzenleme kapsamında mülkiyeti gerçek veya tüzel kişilere ait olan ve üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazileri kiralama kapsamına alınabiliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmeliğe göre kiralama işlemi, arazinin vasfının değiştirilmemesi ve kiracı tarafından tarımsal üretimde kullanılması şartıyla sezonluk olarak gerçekleştiriliyor.

Dolayısıyla yalnızca miras yoluyla edinilmiş olması tek başına arazinin kiralanması için yeterli değil. Asıl kriter, tarım arazisinin yönetmelikte belirtilen şartlar kapsamında üst üste iki yıl işlenmemiş olması.

Arazi Bakanlık Tarafından Kiraya Verilebilecek

İşlenmeyen arazilerin tespiti için il veya ilçe müdürlükleri bünyesinde Arazi Tespit Komisyonları oluşturuluyor.

Komisyonlar; kadastro verileri, uydu görüntüleri, coğrafi bilgi sistemleri ve arazi kontrollerinden yararlanarak işlenmeyen tarım arazilerini belirliyor. Tespit edilen araziler için ilgili listeler hazırlanıyor.

2025 yılında da farklı illerde üst üste iki yıl işlenmeyen arazilere ilişkin listeler hazırlanarak ilan edildi. Arazi sahiplerine ve ilgililere listelere itiraz edebilmeleri için süre tanındı.

Kira Geliri Arazi Sahibine Ödenecek

Uygulamada amaç arazi sahibinin mülkiyet hakkını ortadan kaldırmak değil, kullanılmayan tarım arazisinin üretime kazandırılması.

Bakanlığın açıklamasına göre kiralama sonucunda elde edilen kira bedeli arazi sahibine ödenecek. Böylece üretim yapılmayan arazinin ekonomik olarak değerlendirilmesi ve sahibinin de kira geliri elde etmesi hedefleniyor.

Kiracı Seçiminde Öncelik Verilecek

Kiraya verilecek tarım arazilerinde öncelik, arazinin bulunduğu yerleşim yerinde ikamet edenlere verilecek. Bunun yanında belirli şartlar kapsamında sivil toplum kuruluşları ve meslek odaları da öncelikli kiracılar arasında bulunuyor.

Kira bedelinin ise Arazi Kiralama Komisyonu tarafından belirlenen rayiç kira bedelinden düşük olmaması gerekiyor.

Arazi Sahipleri Listeleri Kontrol Etmeli

Tarım arazilerinin işlenmeyen arazi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediğini öğrenmek isteyen maliklerin, arazinin bulunduğu il veya ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün duyurularını takip etmesi önem taşıyor.

Nitekim farklı illerde hazırlanan listeler mahalle muhtarlıkları, il müdürlüklerinin internet siteleri ve ilgili diğer kanallar üzerinden ilan ediliyor. İlan süresi içerisinde arazi sahipleri itirazlarını ilgili İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne iletebiliyor.

Uygulamanın Yasal Dayanağı 2023’te Oluşturuldu

İşlenmeyen tarım arazilerinin kiraya verilmesine ilişkin yasal düzenlemenin dayanağı, 5 Nisan 2023'te yürürlüğe giren 7442 sayılı Kanun ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 8/K maddesinde yapılan değişikliğe dayanıyor. Uygulamanın ayrıntılarını belirleyen yönetmelik ise 22 Ağustos 2024 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bu nedenle haberde yer alan “5 Nisan 2023 itibarıyla iki yıl başladı” ifadesinin, her bir miras tarlası için otomatik olarak 5 Nisan 2023'ten itibaren süre işlediği şeklinde anlaşılmaması gerekiyor. Kiralama işlemleri, yönetmelikte belirlenen tespit ve ilan süreçleri üzerinden yürütülüyor.