Emekli İkramiyesinde Aylık Bağlanma Şartı Kaldırılmalı, Hizmet Hesabı Da Güncellenmelidir

Günümüzde memur emekli ikramiyesi ödeme sistemi, çalışma hayatının dinamikleri karşısında güncelliğini yitirmiş durumda. Özellikle memurluktan istifa ederek ayrılanların, ikramiyelerini alabilmek için yıllarca "emekli aylığı bağlanma tarihini" beklemek zorunda kalması, yasal bir düzenleme ihtiyacını kaçınılmaz kılıyor.

Emeklilik Şartı Engeli

5434 ve 5510 sayılı kanunlar uyarınca, bir memura emekli ikramiyesi ödenebilmesi için en temel ön şart emekli aylığının bağlanmış olmasıdır. Bu durum, görevinden 25 yılını doldurarak ayrılan ancak yaş sınırını bekleyen binlerce kişiyi mağdur etmektedir.

5434'e Tabi Memurlar: Karma hizmeti olanlarda son statüye bakılmasa da ödeme için yine de aylık bağlama süreci beklenmektedir.
5510'a Tabi Memurlar: Durum daha kritiktir; emeklilik talebi sırasında son statünün "memur" olma zorunluluğu, farklı sektörlere geçenlerin ikramiye haklarını tamamen kaybetmelerine yol açabilmektedir.

Hangi Konularda Yasal Düzenleme Yapılmalı?

1. Aylık Bağlanma Şartının Kaldırılması: 25 hizmet yılını tamamlayıp mevzuata uygun şekilde istifa eden memurlara, yaş haddini beklemeden, ayrıldıkları tarihteki güncel memur maaş katsayısı üzerinden ikramiyeleri ödenmelidir. Bu model, işçilerdeki kıdem tazminatı mantığıyla uyumlu hale getirilmelidir.

2. 5510 Sayılı Kanundaki Mağduriyetin Giderilmesi: Ekim 2008 sonrası göreve başlayan (5510'a tabi) memurların, emekli olurken mutlaka memur statüsünde olma zorunluluğu kaldırılmalıdır. Memurlukta geçen süreler, kişinin emekli olduğu statüden bağımsız olarak ikramiye ile ödüllendirilmelidir.

3. Hizmet Hesabının Güncellenmesi: Mevcut sistemde bir yıldan eksik olan süreler (örneğin 11 ay 29 gün) ikramiye hesabına dahil edilmemektedir. İşçilerde olduğu gibi, bir yıldan artan sürelerin de kıstelyevm (gün bazlı) usulüyle hesaplanarak ödenmesi hakkaniyet gereğidir.

Küresel ekonomik değişimler ve iş gücü mobilitesi dikkate alındığında; memurun yıllarca verdiği emeğin karşılığı olan ikramiyenin, sadece "emekli maaşına hak kazanma" anına endekslenmesi mülkiyet hakkı açısından da tartışmalıdır. Yapılacak bir kanun değişikliğiyle, hizmet süresini dolduran her memurun ikramiyesini ayrıldığı an alabilmesinin önü açılmalıdır.