Bankadan kredi alamayan ve acil nakit ihtiyacı bulunan vatandaşlar, sosyal medya üzerinden yayılan yeni bir yöntemle mağdur ediliyor. “Danışmanlık şirketi” adı altında yürütülen sistemde elektronik ürün aldırılıp aynı gün nakde çevriliyor, ancak yüzde 30-40’a varan kesinti yapılıyor.
Artan faiz oranları ve sıkı kredi politikaları nedeniyle bankalardan kredi temin edemeyen vatandaşlar, bu kez “modern tefecilik” olarak adlandırılan yeni bir yöntemle karşı karşıya. Sosyal medyada “SGK’lıya anında para”, “Nakit ihtiyacına çözüm” ve “Alışverişe aracılık” gibi ifadelerle yayılan ilanlar, özellikle acil para arayanları hedef alıyor.
Sistem Nasıl İşliyor?
İddiaya göre kendilerini “danışmanlık şirketi” olarak tanıtan kişi veya gruplar, nakit ihtiyacı olan vatandaşları belirli mağazalara yönlendiriyor. Vatandaş, kendi adına yüksek tutarlı bir elektronik ürün satın alıyor. Ürün mağazadan çıkar çıkmaz ise piyasa değerinin altında bir bedelle nakde çevriliyor.
Örneğin 50 bin liralık bir elektronik ürün satın alan kişi, ürünü taksitli olarak 50 bin lira üzerinden ödemeyi taahhüt ediyor. Ancak eline geçen nakit miktarı 30-35 bin lira seviyesinde kalıyor. Aradaki fark ise “hizmet bedeli” veya “komisyon” adı altında kesiliyor.
6 Aylık SGK Şartı
Sisteme dahil olmak için bazı şartlar da öne sürülüyor. En az 6 aylık SGK kaydı ve aktif icra dosyasının bulunmaması talep ediliyor. Bu kriterleri sağlayan kişilere 100 bin liraya kadar alışveriş yaptırılabildiği belirtiliyor.
Mağdur olduğunu ifade eden 32 yaşındaki bir vatandaş yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:
“Bankadan kredi alamadım. Çocuğum hastaydı, acil para lazımdı. 60 bin liralık telefon aldım, elime 38 bin lira verdiler. Şimdi her ay 5 bin lira ödüyorum. Toplamda 60 bin lira geri ödeyeceğim. Başta cazip geldi ama ağır bir yük oldu.”
“Biz Sadece Aracıyız” Savunması
Telefonla ulaşılan ve kendisini “Mithat” olarak tanıtan bir kişi, sistemi açıkça anlatarak “Biz danışmanlık yapıyoruz. Ürün alabileceğiniz mağazaya yönlendiriyoruz. Ürünü alıyorsunuz, biz nakde çeviriyoruz. Komisyonumuz yüzde 20-30 civarında. 6 ay SGK’nız olsun, icranız olmasın yeterli” ifadelerini kullandı.
Bu kişiler, yaptıkları işlemi faizli kredi olarak değil, “alışverişe aracılık” ve “hizmet bedeli” olarak tanımlıyor.
Hukukçular Uyarıyor: Büyük Risk
Uzmanlara göre sistem ciddi hukuki riskler barındırıyor. Çünkü ortada resmi bir kredi sözleşmesi ya da denetlenen bir finansal kuruluş bulunmuyor. Vatandaş ürünü kendi adına satın aldığı için borç doğrudan mağazaya karşı doğuyor. Nakde çevirme işlemi ise kayıt dışı gerçekleşiyor.
Ödemelerin aksaması halinde icra süreci başlıyor ve kişi hem borçlu hem de cezalı duruma düşebiliyor. Ayrıca bazı vakalarda ürün alınmasına rağmen nakdin hiç ödenmediği ya da vaat edilenden daha düşük bir tutar verildiği iddiaları da bulunuyor.
Uzmanlar, yüzde 30-40’a varan kesinti oranlarının vatandaşları uzun vadeli bir borç sarmalına sürükleyebileceğine dikkat çekerek, bu tür tekliflere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Vatandaşlara Uyarı
Ekonomik zorluklar nedeniyle alternatif arayışlara yönelen vatandaşların, sosyal medyada yayılan “kolay nakit” vaatlerine karşı temkinli olması gerekiyor. Resmi finans kuruluşları dışında yapılan işlemler, ciddi mali ve hukuki sonuçlar doğurabiliyor.
Yetkililer, mağduriyet yaşayan vatandaşların durumu ilgili mercilere bildirmesi gerektiğini belirtiyor.