İstanbul’da topraksız tarım ve modern örtü altı üretim sistemleri özellikle 2010’lu yıllardan itibaren yaygınlaşmaya başladı. Hidroponik sistemler, modern sera yatırımları ve kontrollü üretim teknikleri son 15 yılda önemli bir gelişim gösterdi.
2020 yılından sonra ise tam kontrollü kapalı alan üretimi ve topraksız tarım uygulamalarında ciddi bir artış yaşandı. Bu kapsamda kentteki topraksız tarım işletme sayısı 29’a ulaştı.
Üretim faaliyetleri Çatalca, Pendik, Beykoz, Büyükçekmece, Sarıyer, Çekmeköy, Silivri, Ataşehir ve Kağıthane ilçelerinde gerçekleştiriliyor.
189,5 Dekarlık Alanda Üretim Yapılıyor
Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi’ne (KOBÜKS) kayıtlı işletmelerde toplam 189,5 dekarlık alanda üretim yapılıyor. Bu alanlarda domates, biber, çilek ve mantar gibi ürünlerden yıllık 950 bin 712 kilogram üretim elde ediliyor.
Yeşil yapraklı ürünlerde ise marul, kıvırcık, maydanoz ve roka gibi ürünlerden toplam 5 milyon 897 bin 25 adet üretim gerçekleştiriliyor.
Verimlilik Ve Teknolojik Yatırımlar Öne Çıkıyor
Son yıllarda özel sektör yatırımları ve kamu kurumlarının AR-GE çalışmalarıyla birlikte topraksız tarıma ilgi arttı. Özellikle yapraklı sebzeler, aromatik bitkiler ve yüksek katma değerli ürünlerde bu sistem daha fazla tercih ediliyor.
Kent merkezine yakın üretim yapılabilmesi sayesinde lojistik maliyetleri düşerken ürünlerin daha taze şekilde tüketiciye ulaşması sağlanıyor.
Su Tasarrufu Ve Yüksek Verim Avantajı
Topraksız tarım sistemleri, iklim değişikliği, kuraklık ve kentleşme gibi etkenlerle birlikte daha fazla önem kazandı. Kontrollü üretim sayesinde suyun geri dönüşümlü kullanılması, geleneksel tarıma göre ciddi bir tasarruf sağlıyor.
Ayrıca üretimin tüketim merkezlerine yakın yapılması hem ürün kayıplarını azaltıyor hem de verimliliği artırıyor.
Destek Programlarıyla Üretim Teşvik Ediliyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, topraksız tarım yatırımlarını KKYDP ve IPARD gibi programlarla destekliyor. Bunun yanında düşük faizli krediler de üreticilere sunuluyor.
Modern sera yatırımları, otomasyon sistemleri ve yenilenebilir enerji entegrasyonları da destek kapsamına alınıyor.
Genç girişimciler ve kadın üreticiler ise birçok programda öncelikli gruplar arasında yer alıyor.
Dikey Tarım Merkezleri Dikkat Çekiyor
İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2022 yılı Aralık ayında açılan İstanbul Kapalı Dikey Tarım Uygulama ve Araştırma Merkezi de bu alandaki önemli projeler arasında bulunuyor.
Yer altında 30 metre derinlikte kurulan merkezde 700 metrekarelik alanda üretim yapılıyor. Bunun 320 metrekarelik kısmında dört katlı hidroponik sistem kullanılıyor.
Sıcaklık, nem, karbondioksit, ışık ve besin değerleri tamamen otomasyonla kontrol edilerek yılın 365 günü üretim sağlanıyor.