Yeni bilimsel çalışmalar, gözün arka kısmında yer alan retina dokusunun yalnızca görme ile ilgili değil, aynı zamanda beyin sağlığı hakkında da kritik ipuçları taşıdığını ortaya koyuyor. Özellikle yapay zeka destekli analizlerle yapılan araştırmalar, retina görüntülerinin Alzheimer hastalığının erken dönemde tespit edilmesinde kullanılabileceğini gösterdi.
On Binlerce Göz Görüntüsü Yapay Zeka İle İncelendi
Florida Üniversitesi’nden biyomedikal mühendis Ruogu Fang liderliğindeki araştırma ekibi, geniş bir veri tabanı kullanarak 40 binden fazla katılımcıya ait yaklaşık 63 bin retina fotoğrafını analiz etti.
Derin öğrenme algoritmaları, katılımcıların yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, uyku düzeni, depresyon ve kan basıncı gibi Alzheimer riskiyle bağlantılı faktörlerini de değerlendirmeye dahil etti.
Analizler sonucunda, ilerleyen yıllarda Alzheimer tanısı konulan bireylerin retina yapılarında belirgin olmayan ancak istatistiksel olarak anlamlı değişimler tespit edildi.
Retinada Mikroskobik Değişimler Risk Sinyali Olabilir
Araştırmada özellikle kılcal damarlarda daralma, damar sertleşmesi, damar yoğunluğunda azalma ve görme sinirinde incelme gibi retina yaşlanması belirtilerinin Alzheimer gelişimiyle güçlü bir ilişki gösterdiği belirlendi.
Uzmanlara göre bu değişimler, henüz klinik belirtiler ortaya çıkmadan çok önce hastalığın gelişimine dair önemli bir biyolojik sinyal niteliği taşıyor.
Erken Teşhis İçin Yeni Nesil Biyolojik Gösterge
Bilim insanları, Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıkların genellikle geç evrede teşhis edildiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle tedavi şansının çoğu zaman sınırlı kaldığı vurgulanıyor.
Retina görüntülerinin bir biyolojik sensör gibi kullanılabilmesi, hastalığın çok daha erken aşamada tespit edilmesini mümkün kılabilir. Bu da risk altındaki bireylerin yaşam tarzı değişiklikleri ve tıbbi takip ile süreci yavaşlatmasına olanak sağlayabilir.
Düşük Maliyetli ve Erişilebilir Bir Yöntem Olarak Öne Çıkıyor
Göz muayenelerinde halihazırda kullanılan retina görüntüleme teknolojisinin, diyabet, glokom ve katarakt gibi hastalıkların takibinde rutin olarak uygulandığı biliniyor.
Uzmanlara göre bu görüntülerin Alzheimer ve diğer nörolojik hastalıkların takibinde de kullanılabilmesi, hem düşük maliyetli hem de geniş kitlelere uygulanabilir bir erken uyarı sistemi oluşturabilir.