Bankalardan kredi kullanmak istemeyen veya faizli finansman yerine tasarruf finansman sistemini tercih eden vatandaşları ilgilendiren düzenlemeyle birlikte sözleşme sayısından finansman limitlerine, şirketlerin fon kullanımından yüksek tutarlı sözleşmelere kadar birçok konuda yeni uygulama devreye girecek.
Bir Kişi Aynı Anda En Fazla 2 Sözleşme Yapabilecek
Yeni düzenlemeyle tasarruf finansman sisteminde aynı kişinin sahip olabileceği aktif sözleşme sayısına sınır getirilecek.
Buna göre bir kişi;
En fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesi,
En fazla 1 konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi
yapabilecek.
Böylece bir kişinin aynı anda farklı araçlar için birden fazla finansman sözleşmesi oluşturmasının önüne geçilecek. Toplam aktif sözleşme sayısı 2 ile sınırlandırılacak.
Taşıt ve Konut Finansmanında Yeni Üst Limitler
Düzenlemeyle finansman tutarlarında da yeni sınırlar uygulanacak.
Kişi veya risk grubu bazında belirlenen azami sözleşme tutarları şöyle olacak:
Taşıt finansmanı: 6 milyon 250 bin TL
Konut veya çatılı iş yeri finansmanı: 62 milyon 500 bin TL
Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin TL’yi aşamayacak.
Hizmet Bedeli Yaklaşık Yüzde 7 Seviyesinde
Tasarruf finansman şirketleri tarafından vatandaşlardan finansman tutarı üzerinden hizmet bedeli alınıyor. Bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli veya araç devir işlemlerine ilişkin noter masrafları gibi yasal ödemeler de bulunuyor.
Piyasadaki uygulamalarda hizmet bedeli yaklaşık yüzde 7 seviyesinde bulunuyor.
Örneğin 1 milyon TL’lik finansman için yüzde 7 hizmet bedeli hesaplandığında 70 bin TL hizmet bedeli ortaya çıkıyor.
1 Milyon TL’lik Araç Finansmanı Nasıl İşleyecek?
Tasarruf finansman sistemine 1 milyon TL değerinde otomobil almak amacıyla dahil olan vatandaşlar, peşinatlı veya peşinatsız seçeneklerden yararlanabilecek.
Örneğin 1 milyon TL’lik finansmanda yüzde 45’lik tutarın tamamlanması halinde 450 bin TL ödeme yapılmış olacak. Geriye kalan 550 bin TL ise sistem kapsamında karşılanacak.
Yüzde 45’lik tutarın mutlaka 6 ay içerisinde ödenmesi gerekmiyor. Ödeme planına bağlı olarak söz konusu tutar daha uzun vadeye de yayılabilecek.
1 Milyon TL Finansmanın Aylık Ödemesi Ne Kadar?
1 milyon TL’lik taşıt finansmanında vade süresi uzadıkça aylık ödeme tutarı da düşüyor.
Örnek hesaplamaya göre:
12 ay vade: Aylık yaklaşık 83 bin 333 TL
24 ay vade: Aylık yaklaşık 41 bin 666 TL
36 ay vade: Aylık yaklaşık 27 bin 777 TL
48 ay vade: Aylık yaklaşık 20 bin 833 TL
60 ay vade: Aylık yaklaşık 16 bin 666 TL
Taşıt finansmanında vade sınırı 60 ay, konut finansmanında ise 120 ay olarak uygulanıyor.
Peşinatsız Sistemde Uzun Vade Detayına Dikkat
Tasarruf finansman sisteminde peşinat kullanılmadan uzun vadeli ödeme planı oluşturulabiliyor. Ancak uzun vadeli planlarda dikkate alınması gereken bazı noktalar bulunuyor.
Taksitlerin uzun zamana yayılması halinde vatandaşın sisteme yatırdığı para nominal olarak aynı kalırken, enflasyon nedeniyle bu paranın satın alma gücü azalabiliyor.
Bunun yanında satın alınması planlanan otomobil veya konutun fiyatının yükselmesi, ihtiyaç duyulan finansman tutarının da artmasına neden olabiliyor.
Bu nedenle ödeme planı oluşturulurken yalnızca aylık taksit miktarının değil; teslimat tarihi, toplam ödeme, hizmet bedeli ve satın alınacak varlığın olası fiyat değişiminin de dikkate alınması gerekiyor.
Sistemde Biriktirilen Paraya Ayrıca Getiri Verilmiyor
Tasarruf finansman sisteminin özelliklerinden biri de vatandaşın sistem içerisinde biriktirdiği tutar üzerinden ayrıca kâr payı verilmemesi.
Vatandaş tarafından ödenen tutar, finansman hakkı doğana kadar sistem içerisinde tutuluyor. Bu nedenle uzun vadeli plan yapanların paranın zaman içerisindeki satın alma gücünde meydana gelebilecek değişimi de hesaba katması gerekiyor.
Şirketlerin Fon Kullanım Alanları Sınırlandırılıyor
Yeni düzenleme yalnızca vatandaşların yaptığı sözleşmelerle sınırlı kalmayacak. Tasarruf finansman şirketlerinin fonlarını değerlendirebileceği alanlara ilişkin de yeni kurallar getirilecek.
Tasarruf fon havuzları ve şirket hesaplarında bulunan varlıkların daha likit ve görece düşük riskli alanlarda değerlendirilmesi hedefleniyor.
Yeni kurallara göre şirketler söz konusu varlıkları;
Katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsinden özel cari veya katılma hesaplarında,
Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen, altına dayalı olmayan TL cinsi yurt içi kira sertifikalarında,
Risk değeri 1 veya 2 olan ve TL cinsinden ihraç edilen katılım esaslı yatırım fonlarında
değerlendirebilecek.
Yüksek Tutar İçin Yeni Sözleşme Sınırları
Yüksek tutarlı sözleşmelerin kapsamına ilişkin limitlerde de değişikliğe gidilecek.
Taşıt finansmanında yüksek tutarlı sözleşme sınırı 2 milyon 509 bin 800 TL’den 5 milyon TL’ye çıkarılacak.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise sınır 6 milyon 274 bin 500 TL’den 12 milyon 500 bin TL’ye yükseltilecek.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarı içerisindeki payı yüzde 5 ile sınırlandırılacak.
1 Ocak 2025 sonrasında kurulan şirketler için ise kademeli geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
Getiri Sağlamayan Bakiyelere De Sınır Konuluyor
Tasarruf fon havuzlarında getirisi olmayan bakiyelerin sınırlandırılması amacıyla da yeni bir uygulama hayata geçirilecek.
Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşmaması kararlaştırıldı.
TCMB EFT sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise hesaplamaya takip eden gün dahil edilecek.
Yeni Kurallar 1 Ekim’de Yürürlüğe Giriyor
Tasarruf finansman sistemine ilişkin yeni düzenlemeler 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Yeni dönemle birlikte vatandaşların aynı anda sahip olabileceği sözleşme sayısı sınırlandırılırken, taşıt ve konut finansmanında uygulanacak üst limitler de yeni seviyeleriyle geçerli olacak.