Konut piyasasında yaşanan kira artışları ve tahliye krizleri sürerken, kiracılar ile ev sahipleri arasında en sık yaşanan anlaşmazlıklardan biri olan “boya-badana masrafı” konusunda dikkat çeken bir gelişme yaşandı.
Yargıtay’ın emsal niteliğindeki kararıyla birlikte, kiracının evi tahliye ederken boya yaptırmasının her durumda zorunlu olmadığı bir kez daha gündeme geldi. Hukukçular, kiracının evi özenli kullandığı durumlarda oluşan doğal yıpranmalardan sorumlu tutulamayacağını ifade ediyor.
“Evi Boyatıp Çık” Dönemi Tartışılıyor
Uzun yıllardır birçok ev sahibi tarafından uygulanan “Evi nasıl aldıysan öyle teslim edeceksin” yaklaşımı, Yargıtay kararları sonrası yeniden tartışılmaya başlandı.
Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, özellikle tahliye süreçlerinde kiracılar üzerinde ciddi baskı oluştuğunu belirterek, temiz ve boyalı teslim alınan evlerin yıllar sonra aynı şekilde geri istenmesinin hukuken her zaman geçerli olmadığını söyledi.
Kaya’ya göre, kira sözleşmesinde “Ev boyanarak teslim edilecektir” maddesi yer alsa bile bu durum tek başına kiracıya otomatik bir sorumluluk yüklemiyor.
Depozitodan Kesinti Yapılamayabilir
Hukukçular, ev sahibinin boya masrafını depozitodan kesebilmesi için “hor kullanım” durumunu somut şekilde ispat etmesi gerektiğini vurguluyor.
Duvarlarda zamanla oluşan:
- Doğal renk solmaları
- Tavan kirlenmeleri
- Küçük çizikler
- Parkelerde matlaşma
gibi olağan kullanım izlerinin kiracının sorumluluğunda olmadığı belirtiliyor.
Bu nedenle yalnızca normal kullanım sonucu oluşan eskimeler gerekçe gösterilerek depozitodan kesinti yapılmasının hukuki ihtilaflara neden olabileceği ifade ediliyor.
Kiracı Hangi Durumlarda Sorumlu Oluyor?
Uzmanlara göre kiracı yalnızca kötü kullanım nedeniyle ortaya çıkan zarar ve hasarlardan sorumlu tutulabiliyor.
Örneğin:
- Duvarların ciddi şekilde zarar görmesi
- Kırık veya sökülmüş parkeler
- Kasıtlı tahribat
- Büyük boya hasarları
gibi durumlarda ev sahibinin zarar talebinde bulunabileceği belirtiliyor.
Depozitosu Kesilen Kiracılar Ne Yapabilir?
Hukukçular, boya gerekçesiyle depozitosu iade edilmeyen kiracıların yasal haklarını kullanabileceğini ifade ediyor.
Kiracılar:
- E-Devlet üzerinden
- İcra dairelerinden
- Adliyeler aracılığıyla
hak arama süreci başlatabiliyor.
Uzmanlar, tahliye sırasında evin teslim durumunun fotoğraf ve tutanaklarla kayıt altına alınmasının ileride yaşanabilecek hukuki anlaşmazlıklarda önemli delil oluşturduğunu belirtiyor.
Yargıtay Kararında Dikkat Çeken İfade
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin emsal kararında şu değerlendirmeye yer verildi:
“Sözleşmede tahliye sırasında mülkün boş, temiz, boyalı ve bakımlı teslim edilmesi şartıyla depozitonun iade edileceği yazsa bile; TBK'nın 316. maddesi uyarınca kiracı kiralananı özenle kullanmakla, 334. madde uyarınca da sözleşme sonunda teslim aldığı gibi geri vermekle yükümlüdür. Ancak kiracı, sözleşmeye uygun ve doğal kullanım sonucu oluşan eskime, yıpranma ve bozulmalardan sorumlu tutulamaz. Kiracı yalnızca kötü kullanımın neden olduğu hasar ve zararlardan mesuldür.”
Türk Borçlar Kanunu Ne Diyor?
Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesine göre kiracı, kiralananı teslim aldığı haliyle geri vermekle yükümlü bulunuyor. Ancak kanunda doğal kullanım sonucu oluşan yıpranmaların kiracıya yüklenemeyeceği açık şekilde belirtiliyor.
Uzmanlar, son dönemde artan kira uyuşmazlıkları nedeniyle Yargıtay’ın bu tür kararlarının hem kiracılar hem de ev sahipleri açısından önemli emsal oluşturduğunu ifade ediyor.