Tarım sektöründe faaliyet gösteren vatandaşların emeklilik süreçlerini etkileyebilecek önemli bir yargı kararı gündeme geldi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK), tarım ürünlerinden yapılan sosyal güvenlik primi kesintilerinin SGK kayıtlarına aktarılmamış olmasının vatandaşın aleyhine değerlendirilemeyeceğine hükmetti.
Karar, özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan ancak geçmişte ürün satışları sırasında prim kesintisi yapılan çiftçiler açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Uyuşmazlık 1994 Yılındaki Prim Kesintisine Dayanıyor
Karara konu olan olayda bir çiftçi, 1994 yılında sattığı pamuk karşılığında ürün bedelinden sosyal güvenlik primi kesildiğini gösteren makbuzlarla sigorta başlangıç tarihinin o döneme çekilmesini talep etti.
Ancak kesilen primlerin SGK kayıtlarında görünmemesi nedeniyle başvuru kabul edilmedi. Bunun üzerine başlayan hukuki süreç yıllarca devam etti ve dosya son olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun önüne geldi.
Yargıtay: Sorumluluk Vatandaşa Yüklenemez
Dosyayı değerlendiren YHGK, ürün bedelinden yapılan prim kesintisinin SGK'ya aktarılıp aktarılmadığını takip etme sorumluluğunun vatandaşa ait olmadığına karar verdi.
Kararda, prim kesintisini yapan ancak ilgili tutarı kuruma yatırmayan şirketlerin sorumluluğuna dikkat çekildi. Ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tahsilat ve denetim görevini yerine getirmemesinin sonuçlarının sigortalıya yüklenemeyeceği vurgulandı.
Kurul, vatandaşın elinde bulunan prim kesintisi makbuzlarının sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesinin açık bir göstergesi olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtti.
EYT Kapsamına Girme İmkanı Doğabilir
Karar özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden önce tarım ürünlerinden sosyal güvenlik primi kesintisi yapılan çiftçiler açısından büyük önem taşıyor.
Uzmanlara göre benzer durumda olan vatandaşlar, ellerindeki tevkifat makbuzları ve diğer belgelerle mahkemeye başvurarak sigorta başlangıç tarihlerinin geriye çekilmesini talep edebilecek.
Sigorta giriş tarihinin geriye alınması halinde bazı vatandaşların EYT kapsamına girmesi ve yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkı elde etmesi mümkün olabilecek.
Her Dosya Ayrı Değerlendirilecek
Sosyal güvenlik uzmanları, kararın emsal niteliği taşımasına rağmen her başvurunun kendi özel koşulları çerçevesinde inceleneceğini belirtiyor.
Mahkemelerin sunulan belgeler, prim kesintilerine ilişkin kayıtlar ve diğer deliller doğrultusunda ayrı değerlendirme yapacağı ifade edilirken, nihai kararın yargı mercileri tarafından verileceği vurgulanıyor.
Kararın, geçmişte tarım ürünlerinden sosyal güvenlik primi kesintisi yapıldığı halde SGK kayıtlarında hizmet süresi görünmeyen çok sayıda vatandaş için yeni hukuki süreçlerin önünü açabileceği değerlendiriliyor.