Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bölgesel güvenlik alanında yeni bir dönemin kapısını aralayacak ortak savunma anlaşmasına imza attı. "Mekke Anlaşması" adı verilen düzenleme, taraf ülkelerin askeri tehditlere karşı ortak hareket etmesini ve savunma alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Anlaşmanın en dikkat çeken maddesi ise, ittifak üyelerinden birine yönelik gerçekleştirilecek saldırının üç ülkeye birden yapılmış kabul edilecek olması oldu. Bu yönüyle düzenleme, NATO'nun ortak savunmayı düzenleyen 5. maddesine benzetiliyor.
Ortak Savunma İlkesi Benimsendi
Güvenlik kaynaklarından aktarılan bilgilere göre anlaşmanın temelini ortak savunma anlayışı oluşturuyor.
Buna göre;
Türkiye,
Suudi Arabistan,
Pakistan
ülkelerinden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, anlaşmanın tüm taraflarına yapılmış kabul edilecek.
Bu kapsamda üç ülke, askeri tehditler karşısında ortak irade ortaya koyacak ve gerekli koordinasyonu sağlayacak.
Üç Ülkenin Güç Unsurları Aynı Çatıda Buluştu
Mekke Anlaşması, taraf ülkelerin sahip olduğu farklı stratejik kapasite nedeniyle de dikkat çekiyor.
Anlaşma kapsamında;
Türkiye askeri kapasitesi,
Suudi Arabistan bölgesel ve ekonomik gücü,
Pakistan ise nükleer kapasitesi
ile ortak savunma yapısının parçası olacak.
Pakistan, nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke konumunda bulunurken, Pakistan ile Suudi Arabistan 2025 yılında da ortak bir savunma paktı açıklamıştı. Türkiye'nin de katılımıyla üç ülke ortak savunma ekseninde yeni bir iş birliği modeli oluşturmuş oldu.
Bölgesel Gerilimin Arasında İmzalandı
Anlaşma, Orta Doğu'da güvenlik risklerinin arttığı bir dönemde hayata geçirildi.
ABD ile İran arasında yaşanan çatışmaların bölgeye etkileri sürerken, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar yeni güvenlik arayışlarını da beraberinde getirdi.
Mekke Anlaşması ile üç ülkenin, bölgesel caydırıcılığı artırmayı ve toprak bütünlüğünü korumaya yönelik ortak hareket etmesi amaçlanıyor.
Erdoğan, Veliaht Prens Muhammed Bin Selman İle Bir Araya Geldi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, anlaşma kapsamında gerçekleştirdiği Suudi Arabistan ziyareti sırasında Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman bin Abdülaziz El Suud ile Mekke'de görüştü.
Görüşmeye;
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan,
Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın,
Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler,
Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan
da katıldı.
Aylardır Gündemdeydi
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında stratejik bir savunma ittifakı kurulacağı yönündeki iddialar uzun süredir bölgesel diplomasinin gündeminde yer alıyordu.
Bu süreçte Pakistan, ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk girişimlerinde bulunurken, Türkiye de Gazze'de kalıcı ateşkes ve barışın sağlanmasına yönelik diplomatik temaslarını sürdürdü.
İmzalanan Mekke Anlaşması ile birlikte üç ülke arasındaki ilişkiler, ortak savunmayı da kapsayan yeni bir aşamaya taşınmış oldu.