AK Parti tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan torba kanun teklifinde, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesine ilişkin düzenlemenin yanı sıra sürücü belgelerine yönelik önemli değişiklikler de yer aldı. Teklif kapsamında, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Karayolları Trafik Kanunu'nda aday sürücülere ilişkin hükümler yeniden düzenleniyor.
Aday Sürücülük Süresi 2 Yıl Olarak Düzenleniyor
Kanun teklifine göre ilk kez sürücü belgesi alanlar ile sürücü belgesi iptal edildikten sonra yeniden ehliyet almaya hak kazanan kişiler, belgeyi aldıkları tarihten itibaren 2 yıl süreyle aday sürücü statüsünde olacak.
Bu düzenleme, Anayasa Mahkemesi'nin mevcut uygulamaya ilişkin iptal kararının ardından aday sürücülük sistemine yasal dayanak oluşturmayı amaçlıyor.
İptal edilen düzenleme ise şu şekildeydi:
"- İlk defa sürücü belgesi alanlar en az bir yıl süre ile aday sürücü olarak kabul edilirler. Aday sürücülüğün süresi, aday sürücülerin sürücü belgelerinin iptal edilme ve yeniden sürücü belgesi alma şartları ile diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Aday sürücülerle ilgili olarak yönetmelikte belirtilen iptal edilme şartlarının oluşması hâlinde, bu Kanunun 6'ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından sürücü belgeleri iptal edilir."
Hangi İhlallerde Ehliyet İptal Edilecek?
Kanun teklifinde aday sürücüler için ehliyet iptaline neden olacak ihlaller de açık şekilde sıralandı. Buna göre aday sürücülük süresi içinde aşağıdaki durumlardan herhangi birinin gerçekleşmesi halinde sürücü belgesi iptal edilecek:
Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlalin işlenmesi,
75 ceza puanının aşılması,
Araç cinsine bakılmaksızın 0.20 promil ve üzeri alkollü araç kullanılması,
Karayolları Trafik Kanunu'nda yer alan dönüş kuralları, yayalara ilk geçiş hakkı verilmesi ile sürücü ve yolcuların koruyucu sistemleri kullanma zorunluluğuna ilişkin hükümlerin herhangi birinin üç kez ihlal edilmesi.
Ehliyeti iptal edilen aday sürücüler, yeniden sürücü belgesi alabilmek için gerekli sınav süreçlerini baştan tamamlamak zorunda olacak.
Düzenleme Anayasa Mahkemesi Kararı Sonrası Hazırlandı
Kanun teklifinin gerekçesinde, Anayasa Mahkemesi'nin 17 Haziran 2025 tarihli ve E:2025/28, K:2025/139 sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ek 17'nci maddesindeki "... sürücü belgelerinin iptal edilme ..." ibaresinin Anayasa'nın 13'üncü ve 20'nci maddelerine aykırı bulunarak iptal edildiği hatırlatıldı.
Teklifte yer alan gerekçede şu ifadelere yer verildi:
"MADDE 5-2/12/2025 tarihli ve 33095 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 17/6/2025 tarihli E:2025/28 ve K:2025/139 sayılı kararı ile Anayasa'nın 13 üncü ve 20 nci maddelerine aykırılık gerekçesiyle; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ek 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan '... sürücü belgelerinin iptal edilme ...' ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmünün kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 'Aday sürücülük' başlıklı ek 3 üncü maddesinde aday sürücülük dönemi içerisindeki hangi ihlallerde sürücü belgesinin iptal edileceğinin çerçevesi belirtilmiştir. Ancak Anayasa Mahkemesinin kararında bahse konu iptal şartlarına ilişkin olarak yasal çerçevenin çizilmediği ve ilkelerin oluşturulmadığı, ilgili düzenlemenin kanunla yapılması gerektiği ve Anayasa'da öngörülen sınırlama sebebine uygun ve ölçülü olması gerektiği yönünde değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Kararın 2/9/2026 tarihinde yürürlüğe girecek olması nedeniyle aday sürücülerin yapacağı ihlallerde sürücü belgelerinin iptal işlemlerine ilişkin herhangi bir yaptırım uygulanamayacaktır. Bu kapsamda maddeyle iptal kararının gerekçeleri dikkate alınarak yeniden düzenleme yapılmaktadır."
Teklifin TBMM'de kabul edilmesi halinde yeni düzenlemeler yürürlüğe girerek aday sürücülük uygulaması kanuni zeminde yeniden şekillenecek.