Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığı, tütün ürünlerinin satışına yönelik yeni bir kanun teklifi taslağı hazırlığı yürütüyor. Düzenlemeyle özellikle 18 yaşından küçüklere sigara satışının önlenmesi, yaş kontrolünün satıcının inisiyatifinden çıkarılarak elektronik sistem üzerinden yapılması hedefleniyor. Henüz taslak aşamasında olan çalışmada, sistemin nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılar da değerlendiriliyor.
QR Kodla Yaş Doğrulaması Yapılacak
Taslakta, Japonya ve Güney Kore'deki örneklere benzer şekilde tütün ürünü satış noktalarında elektronik yaş doğrulama sistemi veya cihazlarının kullanılması öngörülüyor.
2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması sonuçlarına göre, 13-15 yaş grubunda hâlen sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, 18 yaşını doldurmamış olmasına rağmen market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara alabildiğini belirtti. Yeni düzenlemenin bu sorunun önüne geçmesi amaçlanıyor.
Taslakta üzerinde durulan modele göre, ilgili kamu otoritesinin oluşturduğu QR kod, ürünü satın almak isteyen kişinin telefonu aracılığıyla okutulacak. Sistem, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleşerek 18 yaşını doldurup doldurmadığını doğrulayacak.
Kişisel Bilgiler Satıcıya Aktarılmayacak
Elektronik yaş doğrulama sisteminin kişisel verileri koruyacak şekilde tasarlanması planlanıyor. Kontrol sırasında satıcıya kişinin adı, tam yaşı ve diğer kişisel bilgilerinin gösterilmemesi öngörülüyor.
Uygulamanın market ve büfe gibi fiziksel satış noktalarının yanı sıra internet üzerinden yapılan satışlarda da kullanılması değerlendiriliyor.
Günlük Sigara Satın Alma Miktarı da Denetlenecek
Taslakta, elektronik sistemin yalnızca yaş doğrulaması için değil, kişilerin günlük olarak satın alabilecekleri tütün ürünü miktarının denetlenmesi amacıyla da kullanılması planlanıyor.
Sistemin geliştirilerek bir yıl içinde uygulamaya alınması öngörülüyor. Elektronik sistemin çalışma esasları ve uygulama ayrıntıları, Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Bakan Memişoğlu: Önceliğimiz 18 Yaş Altındaki Çocukları Korumak
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, daha önce yaptığı açıklamada sigara satışında T.C. kimlik numarası zorunluluğu getirilmesini öngören düzenlemeye ilişkin eleştirilere yanıt verdi.
Memişoğlu, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, tütün ürünlerinin yol açtığı zararların yalnızca bireysel bir tercih olarak değerlendirilemeyeceğini, toplumun tamamını ilgilendiren bir sorun olduğunu ifade etti.
Bakan Memişoğlu, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Açıklamalarımız üzerindeki soru işaretlerini anlıyorum. Vatandaşlarımız müsterih olsun, önceliğimiz 18 yaş altındaki çocuklarımıza yaş doğrulaması yaparak tütün ürünü satışını önlemek ve onları tütünün zararlı etkilerinden korumaktır.”
Mahremiyeti Koruyan Seçenekler Değerlendiriliyor
Memişoğlu, düzenleme hazırlanırken kişisel verilerin korunmasına ve uygulamanın kolay olmasına önem verildiğini belirtti.
Bakan, açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi:
“Bu doğrultuda mahremiyeti gözeten, kişisel verileri koruyan ve uygulama kolaylığı sağlayan elektronik sistemler dahil bütün seçenekleri değerlendiriyor, yeni kanun taslağımızı ve mevzuatımızı da bu çerçevede ele alıyoruz.”
Sigara kullanmayan vatandaşların hassasiyetini ve temiz hava hakkını önemsediklerini vurgulayan Memişoğlu, sosyal alanlarda yaşanan mağduriyetleri gidermeye yönelik çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
Bakan Memişoğlu, başta gençler olmak üzere toplumu tütünün zararlı etkilerinden korumayı amaçladıklarını belirterek tütünle mücadelenin ortak bir sorumluluk olduğunu ifade etti.