Emeklilik için gerekli prim gününü ve sigortalılık süresini tamamladığı halde yaş şartını bekleyen milyonlarca çalışan açısından kıdem tazminatı hakkı yeniden gündeme geldi.
İlk sigorta giriş tarihi ve tabi olunan emeklilik koşullarına göre gerekli prim gün sayısı değişirken, şartları tamamlayan sigortalılar Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan kıdem tazminatına esas yazı alarak iş sözleşmelerini kendi istekleriyle sona erdirebiliyor.
Özellikle 1999 yılı sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanlarda, giriş tarihine göre 4.500 günden başlayarak 5.400 güne kadar çıkan prim şartları önem taşıyor. Ancak kıdem tazminatı hakkının belirlenmesinde yalnızca prim gün sayısı değil; ilk sigorta tarihi, sigortalılık süresi ve çalışanın tabi olduğu mevzuat da dikkate alınıyor.
2000-2008 Arasında Sigorta Girişi Olanlar Dikkat
Sosyal güvenlik sistemindeki gelişmeler, prim ve sigortalılık süresini tamamladığı halde yaş şartını bekleyen çalışanlar açısından kıdem tazminatı imkanını yeniden gündeme taşıdı.
2000 ile 2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan birçok çalışanın 25 yıllık sigortalılık süresi 2025 yılı itibarıyla dolmaya başladı.
Gerekli prim koşullarını da sağlayan çalışanlar, SGK'dan alacakları yazıyla işverenlerine başvurarak kendi istekleriyle işten ayrılabiliyor ve kıdem tazminatı talep edebiliyor.
Kıdem Tazminatı Hangi Durumlarda Alınabilir?
Çalışanların kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için belirli koşulları sağlaması gerekiyor.
Kıdem tazminatı alınabilecek başlıca durumlar şöyle:
Aynı iş yerinde en az 1 yıl çalışmış olmak,
4A (SSK) kapsamında sigortalı olmak,
İşveren tarafından haklı bir gerekçe olmadan işten çıkarılmak,
Çalışanın sağlık, ahlak veya ekonomik gerekçelerle iş sözleşmesini feshetmesi,
Erkek çalışanların askerlik nedeniyle işten ayrılması,
Kadın çalışanların evlendikten sonra 1 yıl içerisinde işten ayrılması,
Çalışanın vefat etmesi,
Emeklilik şartlarının tamamlanması ve SGK'dan alınacak yazının işverene sunulması.
Sigorta Başlangıç Tarihine Göre Gerekli Prim Günleri
Kıdem tazminatı hakkı bakımından emeklilik nedeniyle işten ayrılmak isteyen çalışanların sağlaması gereken prim gün sayısı, ilk sigorta giriş tarihine göre değişiyor.
Sigorta başlangıç yıllarına göre belirtilen prim günleri şöyle:
8 Eylül 1999 ve öncesi: 3.600 gün
1999-2008 arası: 4.500 gün
2009: 4.700 gün
2010: 4.800 gün
2011: 4.900 gün
2012: 5.000 gün
2013: 5.100 gün
2014: 5.200 gün
2015: 5.300 gün
2016 ve sonrası: 5.400 gün
Bu nedenle çalışanların yalnızca toplam prim günlerini değil, ilk sigorta giriş tarihlerini ve tabi oldukları emeklilik koşullarını da dikkate almaları gerekiyor.
SGK Yazısı Olmadan İşlem Yapmayın
Emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı almak isteyen çalışanların öncelikle SGK'dan resmi yazı alması gerekiyor.
Söz konusu yazının işverene sunulmasıyla birlikte işten ayrılış işlemi emeklilik nedeniyle gerçekleştirilebiliyor ve kıdem tazminatı hakkının yasal çerçevede talep edilmesinin önü açılıyor.
Askerlik veya evlilik nedeniyle işten ayrılacak çalışanların da ayrılış nedenlerini gerekli belgelerle ortaya koymaları gerekiyor.
Bu nedenle işten ayrılmadan önce SGK'dan alınması gereken yazı ve kişinin kendi sigortalılık geçmişine ilişkin şartların kontrol edilmesi önem taşıyor.