ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan Orta Doğu’daki gerilim, enerji piyasalarının ardından havacılık sektörünü de etkiledi. Jet yakıtı fiyatlarında kısa sürede yaşanan sert artışın, uçak bileti fiyatlarını yükselteceği ve bazı seferlerin azaltılmasına yol açabileceği ifade ediliyor.
Argus ABD Jet Yakıt Endeksi verilerine göre, jet yakıtı fiyatları 27 Mart itibarıyla galon (3,78 litre) başına yaklaşık 2,17 dolardan 4,57 dolara yükseldi. Bu artışın birkaç hafta içinde iki kattan fazla gerçekleştiği belirtiliyor.
Yakıt Artışı Uçuşları Etkiliyor
Uzmanlar, ABD’de jet yakıtı fiyatlarının hızla yükselmesi nedeniyle havayolu şirketlerinin mevcut stoklarının kısa sürede tükenebileceğini belirtiyor. Bu durumun hem uçak bileti fiyatlarında artışa hem de bazı uçuşların iptal edilmesine neden olabileceği ifade ediliyor.
Havayolu Şirketlerinden Maliyet Uyarısı
United Airlines Üst Yöneticisi Scott Kirby, artan yakıt maliyetleri nedeniyle kısa vadede planlanan uçuşların yaklaşık yüzde 5’inin azaltılacağını açıkladı. Kirby, mevcut fiyat seviyelerinin devam etmesi halinde yalnızca jet yakıtının yıllık giderlere 11 milyar dolar ek yük getirebileceğini ifade etti.
Delta Air Lines CEO’su Ed Bastian ise jet yakıtındaki yükselişin yalnızca mart ayında 400 milyon dolara kadar ek maliyet oluşturduğunu ve bu durumun bilet fiyatlarına yansımaya başladığını belirtti.
Hürmüz Boğazı Etkisi
Havayolu şirketlerinin en büyük gider kalemlerinden biri olan jet yakıtının arzı, Orta Doğu’daki gelişmelerden doğrudan etkileniyor. Bölge ülkeleri günlük yaklaşık 1,1 milyon varil jet yakıtı ihracatıyla küresel tüketimin yüzde 15 ila 17’sini karşılıyor.
Ancak ABD-İsrail ile İran arasında devam eden gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin yavaşlaması, jet yakıtının önemli bir bölümünün piyasalara ulaşmasını zorlaştırıyor.
“Biletinizi Erken Alın” Uyarısı
Gazeteci Barış Soydan, jet yakıtı fiyatlarındaki artışın bilet fiyatlarını doğrudan etkilediğini belirterek tatil planı yapanlara uyarıda bulundu.
Soydan, son bir ayda dünya genelinde jet yakıtı fiyatlarının ortalama yüzde 83 oranında arttığını ifade ederek, “Yaz aylarında seyahat planı olanların uçak biletlerini erkenden alması gerekiyor. Çünkü zamlar kapıda ve birçok havayolu şirketi bu artışları fiyatlara yansıtmaya başladı” değerlendirmesinde bulundu.
Ayrıca Sidney-Londra ve Amsterdam-Singapur gibi uzun hatlarda bilet fiyatlarının geçen yıla göre neredeyse iki katına çıktığı bilgisi paylaşıldı.