Marmara Denizi’nde son dönemde yaşanan sismik hareketlilik, bölgedeki fayların durumuna ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Prof. Dr. Şener Üşümezsoy ise kendi YouTube kanalında yaptığı değerlendirmelerde, Adalar Fayı ve Büyükçekmece-Yeşilköy-Tuzla hattına ilişkin kamuoyunda yaygın olarak dile getirilen bazı görüşlere itiraz etti.
Üşümezsoy, kamuoyunda aktif ve kırılmamış fay olarak değerlendirilen Adalar Fayı’nın “ölü bir fay” olduğunu savundu. Büyükçekmece’den Yeşilköy ve Tuzla yönüne uzanan yapının da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini belirten Üşümezsoy, 6.2 büyüklüğünde deprem üretebileceği yönündeki senaryolara katılmadığını ifade etti.
“Jeolojinin En Büyük Hatalarından Biri”
Üşümezsoy, Adalar Fayı’nın aktif ve henüz kırılmamış bir fay olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını savundu. Marmara’daki fayların tek bir ana fay düzlemi şeklinde ele alınmasına da karşı çıkan Üşümezsoy, Büyükçekmece’den Yeşilköy ve Tuzla’ya uzanan yapının yanlış yorumlandığını ileri sürdü.
Üşümezsoy şu ifadeleri kullandı:
“Marmara, Kuzey Marmara'da kırılmamış fay yoktur. Tezgiz tarafından sürülmüştür ama buna karşılık Büyükçekmece'den Yeşilköy'den Tuzla’ya kadar giden fayı, ölü fayı kırılmamış fay olarak yorumlamak aslında jeolojinin en büyük hatalarından biridir”
Üşümezsoy ayrıca geçmiş yıllarda Marmara için ortaya atılan büyük deprem senaryolarını da hatırlattı. Uzman, “30 yıl içinde 7'nin üzerinde üç deprem veya iki tane 7.4'lük deprem olacak denmiştir” ifadeleriyle uzun süre gündemde kalan bu görüşlere dikkat çekti.
23 Nisan Depremine Dikkat Çekti
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, geçtiğimiz yıl 23 Nisan'da Silivri-Kumburgaz açıklarında meydana gelen depremi kendi ortaya koyduğu model açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Söz konusu depremin Adalar Fayı'na yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta meydana geldiğini belirten Üşümezsoy, bölgede 1912 depreminden sonra stres biriken ve daha önce kırılmamış olan bir fayın hareketlendiğini savundu.
Üşümezsoy, 23 Nisan depreminin kendi görüşünü desteklediğini belirterek şöyle dedi:
“Tezimizin, ortaya koyduğumuz modelimizin kanıtını 23 Nisan depremi birebir ortaya koymuş ve kanıtlamıştır”
“Adalar Fayı’nın Haritası Da Değişecek”
Üşümezsoy, Marmara’daki fay haritalarının ilerleyen dönemde değişebileceğini de öne sürdü. Geçmişte deprem sonrasında fay haritalarında yapılan değişiklikleri örnek gösteren Üşümezsoy, Adalar Fayı için de benzer bir değişiklik yaşanabileceğini savundu.
Bu konudaki değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Adana'dan Doğu Anadolu Fayı olarak Türkiye'de Dörtyol, Osmaniye, Yumurtalık fay hattını Doğu Anadolu Fayı'nın devamı olarak kabul eden tez, 6 Şubat depremiyle çöpe atılmış ve tüm MTA, AFAD haritalarını değiştirmiştir. Bir gün bu Adalar Fayı'mızdaki harita da değişecektir”
6.2 Büyüklüğündeki Deprem Senaryosuna İtiraz
Üşümezsoy’un açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de Büyükçekmece-Yeşilköy arasındaki fayın 6.2 büyüklüğünde deprem üretebileceği yönündeki değerlendirmeler oldu.
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Namık Aysal ile gerçekleştirdikleri çalışmaların sonucuna göre söz konusu yapının aktif bir yanal atımlı fay olmadığını savundu.
Üşümezsoy, yapının Adalar Fayı’nın devamı niteliğinde olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bunun Avcılar karşısındaki Orta Marmara sırtını kesen yanal atımlı bir fay olmadığı, Adalar Fayı'nın devamı olarak uzanan ölü bir fay olduğu ortaya çıktı”
Üşümezsoy’un açıklamaları, Marmara’daki fayların niteliği ve olası deprem senaryoları konusunda devam eden bilimsel tartışmayı yeniden gündeme getirdi. Ancak bu değerlendirmelerin Prof. Dr. Şener Üşümezsoy’un kendi jeolojik modeli ve yorumu olduğu, Marmara’daki deprem tehlikesine ilişkin farklı bilimsel görüşlerin bulunduğu da göz önünde bulundurulmalı.