Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni nesil gıda ürünlerinin piyasaya sunulmasına ilişkin kapsamlı düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği” ile birlikte, yeni geliştirilen gıdaların hangi şartlarla satışa sunulabileceği netleşti.
Yeni düzenleme kapsamında hem tüketici sağlığının korunması hem de yenilikçi gıda teknolojilerinin desteklenmesi hedefleniyor.
Yeni Gıdalar İçin Güvenlik İncelemesi Zorunlu Olacak
Yönetmelikle birlikte piyasaya sunulacak yeni gıdaların detaylı risk analizinden geçirilmesi şartı getirildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılacak değerlendirmelerde insan sağlığı açısından güvenli bulunmayan hiçbir ürünün satışına izin verilmeyecek.
Yeni geliştirilen ürünlerin piyasaya çıkabilmesi için:
- Bakanlığa resmi başvuru yapılması,
- Bilimsel güvenlik değerlendirmesinden geçmesi,
- Mevzuata uygunluk alması gerekecek.
AB’de Serbest Olan 32 Ürün Türkiye’de Kapsam Dışı Bırakıldı
Yönetmelik ekinde Avrupa Birliği’nde kullanımına izin verilen toplam 189 yeni gıda bileşeni incelendi.
Ancak bunlardan 32’si Türkiye’de kapsam dışında bırakıldı.
Bakanlığın kapsam dışı bırakma gerekçeleri arasında:
- GDO’lu mikroorganizma kullanımı,
- Domuz kaynaklı içerikler,
- Böcek bazlı bileşenler yer aldı.
Bu ürünlerin Türkiye’de piyasaya arzına izin verilmeyecek.
Bakanlık Onayı Olmadan Satılamayacak
Yönetmelik kapsamında listede yer almayan herhangi bir yeni gıda ürününün doğrudan piyasaya sunulması mümkün olmayacak.
İşletmelerin önce Tarım ve Orman Bakanlığı’na başvurarak ürünün güvenliğine ilişkin teknik dosya sunması gerekecek.
Hazırlanan uygulama tebliğinde ayrıca:
Başvuru dosyalarının içeriği,
Yeni gıda statüsünün belirlenme kriterleri,
Risk değerlendirme yöntemleri detaylı şekilde açıklandı.
Amaç Hem Tüketici Güvenliği Hem Teknolojik Gelişim
Bakanlık, düzenlemeyle birlikte daha önce yaygın şekilde tüketilmeyen bileşenlerin kontrollü biçimde sisteme dahil edilmesini amaçlıyor.
Yeni teknolojilerle geliştirilen alternatif gıdaların bilimsel denetime tabi tutulacağı belirtilirken, inovatif üretim süreçlerinin de destekleneceği ifade edildi.
Uzmanlara göre düzenleme özellikle alternatif protein kaynakları, laboratuvar ortamında geliştirilen bileşenler ve ileri biyoteknoloji ürünleri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olacak.