9 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7592 sayılı Kanun ile akademik dünyada uzun süredir tartışılan parayla tez, makale, kitap ve proje yazdırma uygulamasına yönelik önemli yaptırımlar getirildi.
Düzenlemeyle başkası adına akademik çalışma hazırlayan, üreten veya bu çalışmaları hazırlayan kişilerle akademik çalışma yaptıranlar hakkında uygulanacak yaptırımlar yeniden düzenlendi.
Kanunla birlikte daha önce teklif aşamasında öngörülen idari para cezası yerine adli para cezası sistemi getirildi.
Parayla Tez Yazana Adli Para Cezası Verilecek
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Ek Madde 47 kapsamında başkası adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan, üreten ya da bu faaliyetlere aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.
Bu fiili meslek haline getiren kişiler açısından ise adli para cezası 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olamayacak.
Düzenlemeyle birlikte yaptırımın idari para cezası olmaktan çıkarılarak adli para cezasına dönüştürülmesiyle söz konusu eylemler cezai yaptırım kapsamına alınmış oldu.
Kanun Teklifinde Milyonlarca Liralık İdari Para Cezası Vardı
Düzenlemenin TBMM'ye sunulan ilk halinde farklı bir ceza sistemi öngörülüyordu.
Teklifte, başkası adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan ya da bu çalışmalara aracılık edenlere 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında idari para cezası verilmesi planlanmıştı.
Bu faaliyeti ticari bir organizasyon şeklinde yürütenler için ise 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında idari para cezası uygulanması öngörülüyordu.
Yasalaşma sürecinde ise ceza sistemi değiştirildi ve nihai metinde idari para cezası yerine gün esasına göre hesaplanan adli para cezası kabul edildi.
Tez Yazdırarak Unvan Alanların Diploması İptal Edilecek
Düzenlemenin en dikkat çeken bölümlerinden biri, başkasına akademik çalışma hazırlatarak diploma veya akademik unvan elde eden kişilere yönelik yaptırımlar oldu.
Kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, ücretli veya ücretsiz şekilde kısmen ya da tamamen başkasına hazırlattığı tez, makale, kitap veya proje ile ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan alan kişiler:
Üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak.
Bu yolla kazanılan akademik derece geri alınacak.
Kazanılan akademik unvan geri alınacak.
Ayrıca 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.
Düzenlemede, anket uygulaması ve veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkıların bu kapsamın dışında tutulacağı da belirtildi.
Başkası Adına Tez Yazana Da Ceza Var
Yaptırım yalnızca akademik çalışmayı satın alan kişileri kapsamıyor.
Başkasının adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan, üreten veya bu çalışmalara aracılık eden kişiler de cezalandırılacak.
Bu kişiler hakkında 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.
Söz konusu faaliyeti meslek haline getirenler için ise cezanın alt sınırı 10 bin gün, üst sınırı 20 bin gün olacak.
Şirketlere De Güvenlik Tedbiri Uygulanabilecek
Kanunla birlikte akademik çalışma hazırlama faaliyetinin tüzel kişiler aracılığıyla yürütülmesine yönelik de düzenleme yapıldı.
Bu fiiller nedeniyle tüzel kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu'nun tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilecek.
Böylece akademik çalışma hazırlama faaliyetini ticari organizasyona dönüştüren şirket ve benzeri yapılanmalar da düzenlemenin kapsamına alınmış oldu.
Sahte Diploma Düzenleyenlere Hapis Cezası
Kanunla yalnızca tez ve akademik çalışma yazımına yönelik yaptırımlar getirilmedi.
Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenleyen veya düzenleten kişiler, Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinde yer alan resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılacak.
İzinsiz Üniversite Ve Eğitim Programı Açanlara Hapis
Kanuna eklenen Ek Madde 48 ile mevzuata aykırı şekilde yükseköğretim faaliyeti yürütenlere yönelik de yeni yaptırımlar getirildi.
Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye'de mevzuata aykırı şekilde ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da yürüten kişiler hakkında:
2 yıldan 4 yıla kadar hapis
100 günden 1000 güne kadar adli para cezası
uygulanacak.
Aynı yaptırımlar mevzuata aykırı şekilde yükseköğretim kurumu açan veya işleten kişiler için de geçerli olacak.
Bu tür yasa dışı eğitim faaliyetlerinin tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası verilecek.
Kanun Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Düzenlemeleri içeren 7592 sayılı Kanun, 30 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.
Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.
Böylece parayla tez, makale, kitap veya proje hazırlatma ve bu çalışmalar üzerinden akademik derece ya da unvan elde etme uygulamalarına karşı yeni cezai yaptırım dönemi başlamış oldu.