Türkiye’de milyonlarca emeklinin en büyük gündemlerinden biri düşük maaşlar olmaya devam ederken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun konuyla ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Erdursun, kamuoyunda sık sık dile getirilen “EYT nedeniyle maaşlar düştü” yorumlarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, esas sorunun 2008 yılında değiştirilen emeklilik hesaplama sistemi olduğunu ifade etti.
“Sistem Düşük Maaş Üretiyor”
Özgür Erdursun, e-Devlet üzerinden yapılan emekli maaşı hesaplamalarının sistemdeki sorunu açık şekilde ortaya koyduğunu söyledi.
Erdursun’un aktardığı bilgilere göre:
Asgari ücretin 2-2,5 katı maaş alan çalışanların emekli aylıkları yaklaşık 20 bin TL seviyesinde hesaplanıyor.
Yüksek prim ödeyen ve asgari ücretin 5-6 katı gelir elde eden çalışanlarda bile maaşlar 25-30 bin TL bandında kalıyor.
BAĞ-KUR kapsamında yüksek prim yatıran vatandaşlar da bekledikleri emekli maaşına ulaşamıyor.
“EYT Çıkmasa Da Maaşlar Düşük Kalacaktı”
Erdursun, düşük maaşların temel nedeninin EYT düzenlemesi olmadığını şu sözlerle anlattı:
“3 Mart 2023'te EYT yasası çıktı ancak hesaplama sistemi değişmedi. Sistem esasen 1 Ekim 2008’de değişti. EYT çıkmasaydı da emekli aylıkları bugün olduğu gibi düşük kalmaya devam edecekti.”
2008 Sonrası Sistem Eleştirisi
Özgür Erdursun’a göre emekli maaşlarını düşüren temel unsurlar şunlar oldu:
Aylık bağlama oranlarının düşürülmesi
Güncelleme katsayılarının değiştirilmesi
Ekonomik büyümeden emeklilere verilen payın azaltılması
Bu değişikliklerin ardından yüksek prim ödeyen çalışanların dahi düşük emekli aylıklarıyla karşı karşıya kaldığını belirten Erdursun, sistemin uzun vadede ciddi gelir kaybına neden olduğunu söyledi.
Yeni Memurlar İçin de Uyarı Geldi
Erdursun, sistemdeki sorunun yalnızca işçi ve esnaf emeklilerini kapsamadığını ifade ederek, 1 Ekim 2008 sonrası göreve başlayan memurların da ileride düşük emekli maaşı alacağını savundu.
Yeni nesil kamu çalışanlarının emeklilik döneminde ciddi ekonomik zorluk yaşayabileceğini belirten Erdursun, mevcut sistemin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.
“Sorun Emekli Sayısı Değil”
“Emekli sayısı arttığı için maaşlar düştü” yorumlarına da değinen Erdursun, bunun eksik bir değerlendirme olduğunu belirtti.
Erdursun’a göre eğer sorun yalnızca emekli sayısındaki artış olsaydı, halen çalışan kişilerin sistemde yüksek emekli maaşı görmesi gerekirdi.
Ancak mevcut sistemin, henüz emekli olmamış milyonlarca çalışana da düşük aylık hesapladığını vurgulayan Erdursun, yapısal reform ihtiyacına dikkat çekti.