Lise ve üniversite eğitimini tamamlayan milyonlarca genç için Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamındaki ücretsiz sağlık hizmeti şartları yeniden gündeme geldi. Mezuniyet sonrası iş bulamayan gençlerin aylık yüzlerce liralık prim borcuyla karşılaşmaması için yaş sınırları ve muafiyet sürelerinin dikkatle takip edilmesi gerekiyor.
Uzmanlar, özellikle mezuniyet sonrası süreçte SGK kayıtlarının düzenli kontrol edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Lise Mezunlarında 20 Yaş Sınırı Uygulanıyor
Mevcut sistemde lise mezunu gençler, belirli şartlar altında ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor. Ancak burada en kritik nokta yaş sınırı olarak öne çıkıyor.
Liseden mezun olan bir genç, 20 yaşını doldurmamış olması şartıyla belirli süre boyunca anne veya babasının sağlık güvencesinden faydalanabiliyor.
Örneğin 19 yaşında mezun olan bir genç için iki yıllık tam hak oluşmuyor. Ücretsiz sağlık güvencesi yalnızca 20 yaşın doldurulacağı tarihe kadar devam ediyor.
20 yaşın tamamlanmasının ardından ise prim yükümlülüğü başlayabiliyor.
Üniversite Mezunları İçin 25 Yaş Sınır
Üniversite mezunları için sistem biraz daha farklı işliyor. Yükseköğrenimini tamamlayan gençlere mezuniyet sonrasında iki yıllık ücretsiz sağlık güvencesi tanınıyor.
Ancak burada da üst yaş sınırı bulunuyor.
Genç, iki yıllık süre dolmasa bile 25 yaşını tamamladığı anda ücretsiz sağlık hakkını kaybediyor. Eğitim hayatı devam eden öğrenciler ise öğrenimleri sürdüğü müddetçe 25 yaşına kadar sağlık güvencesinden yararlanabiliyor.
Sistem Otomatik Olarak İşliyor
Gençlerin ücretsiz sağlık hakkı için ayrıca başvuru yapmasına gerek bulunmuyor.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) sistemlerindeki mezuniyet bilgileri otomatik şekilde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına aktarılıyor.
Bu sayede sağlık güvencesi işlemleri sistem üzerinden otomatik olarak başlatılıyor.
Aylık 981 TL GSS Borcu Çıkabiliyor
Mezuniyet sonrası tanınan süre sona erdiğinde ve genç herhangi bir işe başlamadığında GSS primi otomatik olarak tahakkuk etmeye başlıyor.
Güncel rakamlara göre aylık GSS primi yaklaşık 981 TL seviyesinde bulunuyor. Primlerin ödenmemesi halinde ise borç birikimi oluşabiliyor.
Normal şartlarda 60 günü aşan GSS prim borcu bulunan vatandaşlar devlet hastanelerindeki sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor. Ancak dönem dönem Cumhurbaşkanı kararlarıyla geçici kolaylıklar uygulanabiliyor.
Geliri Düşük Olanlara Devlet Desteği Veriliyor
Ailesinin gelir seviyesi düşük olan gençler için devlet destekli sistem de bulunuyor.
Hane içindeki kişi başına düşen gelir, net asgari ücretin üçte birinin altında kalıyorsa GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor.
Bu destekten yararlanmak isteyen vatandaşların gelir testi yaptırması gerekiyor.
Uzmanlar, mezun olan gençlerin ileride sürpriz prim borçlarıyla karşılaşmaması için e-Devlet üzerinden SGK tescil ve borç durumlarını düzenli kontrol etmeleri gerektiğini vurguluyor.