Konut ve iş yeri kiralarında ödeme yöntemine ilişkin kurallar değişti. Daha önce konut kiralarında uygulanan 500 TL'lik alt sınır kaldırılırken, kira tutarı ne olursa olsun ödemelerin banka, PTT veya yetkili finans kuruluşları aracılığıyla belgelendirilmesi zorunlu hale geldi.
Düzenlemeyle birlikte kira ödemelerinin elden yapılması halinde hem kiracı hem de ev sahibi açısından özel usulsüzlük cezası gündeme geliyor. Uygulama uzun süreli kiralamaların yanı sıra günlük ve haftalık gayrimenkul kiralamalarını da kapsıyor.
500 TL’lik Alt Sınır Kaldırıldı
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın açıklamalarına göre, kira ödemelerinde uygulanan 500 TL'lik sınır kaldırıldı. Böylece ödemenin miktarına bakılmaksızın kira tahsilat ve ödemelerinin banka, benzeri finans kurumları veya posta idareleri aracılığıyla belgelenmesi gerekiyor.
Bu nedenle kira bedelinin düşük olması, ödemenin elden yapılabilmesi için bir istisna oluşturmuyor.
Düzenleme yalnızca konut kiralarını değil, iş yeri kiralarını ve günlük veya haftalık gayrimenkul kiralamalarını da kapsıyor.
Kiracının Banka Hesabı Olmasa Da Elden Ödeme Yapılamıyor
Kiracının banka hesabının bulunmaması, kira bedelinin elden ödenmesine gerekçe oluşturmuyor.
Bu durumda kiracı, kira bedelini ev sahibinin hesabına banka şubesinden doğrudan yatırabiliyor. GİB'in açıklamasına göre ödeme sırasında kiracının T.C. kimlik numarası ile gerekli kimlik bilgilerinin sunulması ve ödemenin kira bedeli olduğunun belirtilmesi gerekiyor.
EFT veya havale işlemlerinde de açıklama bölümünün açık şekilde doldurulması önem taşıyor. Örneğin "Ağustos 2026 kira bedeli" gibi bir açıklama, ödemenin hangi amaçla yapıldığını belgelendirmeye yardımcı oluyor.
Yapılan ödemelere ilişkin banka dekontlarının da saklanması gerekiyor.
Elden Ödemede Ceza Uygulanacak
Kira tahsilat ve ödemelerinde tevsik zorunluluğuna uyulmaması halinde, her bir işlem için özel usulsüzlük cezası uygulanıyor.
2026 yılı itibarıyla ceza, işleme konu tutarın %10'u oranında uygulanıyor. Ancak hesaplanan tutar, mükellefin niteliğine göre belirlenen asgari ceza tutarının altında kalamıyor. Buna göre asgari tutarlar; birinci sınıf tüccarlar ve serbest meslek erbabı için 35.000 TL, ikinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ve basit usulde vergilendirilenler için 17.000 TL, diğer kişiler için ise 8.700 TL olarak uygulanıyor.
Bir takvim yılı içerisinde bu kapsamda uygulanacak özel usulsüzlük cezalarının toplamı 35 milyon TL'yi geçemiyor.
5 İş Günü İçinde Bildirenler Ceza Ödemeyecek
Elden veya mevzuata aykırı şekilde kira ödemesi yapılması halinde önemli bir istisna da bulunuyor.
Tevsik zorunluluğuna aykırı ödeme yapan kişi, durumu ödemeyi takip eden 5 iş günü içerisinde kendiliğinden vergi idaresine bildirirse, ödemeyi yapan adına bu kapsamda özel usulsüzlük cezası kesilmiyor.
Bu nedenle kira ödemelerinin banka veya PTT gibi resmî kanallar üzerinden yapılması ve ödeme belgelerinin muhafaza edilmesi önem taşıyor.
Ödemeyi Bölerek Elden Yapmak Da Çözüm Değil
Kira bedelinin farklı parçalara bölünerek elden ödenmesi de tevsik zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor. Her bir ödeme işlemi ayrıca değerlendirilebildiğinden, kiracı ve ev sahiplerinin ödeme kayıtlarını düzenli şekilde saklaması gerekiyor.
Özellikle banka üzerinden yapılan kira ödemelerinde açıklama bölümünün doğru doldurulması, ileride ödemenin niteliğinin ispatlanması açısından önem taşıyor.