Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın kamu istihdam verileri, 2026 yılının ikinci çeyreğinde sözleşmeli ve kadrolu personel sayılarında dikkat çeken bir değişim yaşandığını ortaya koydu.
2026 yılının Mart ayında 446 bin 400 olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamındaki sözleşmeli personel sayısı, Haziran ayında 419 bin 801'e geriledi.
Böylece üç aylık dönemde sözleşmeli personel sayısında 26 bin 599 kişilik azalma yaşandı. Bu düşüş, yaklaşık yüzde 6'lık bir gerilemeye karşılık geliyor.
Buna karşın aynı dönemde kadrolu personel sayısında önemli bir artış gerçekleşti.
KADROLU PERSONEL SAYISI 47 BİN 44 KİŞİ ARTTI
Kamuda 4/A statüsünde görev yapan kadrolu personel sayısı, Mart 2026'da 3 milyon 534 bin 981 olarak kaydedildi.
Bu sayı Haziran ayında 3 milyon 582 bin 25'e yükseldi.
Böylece üç aylık süreçte kadrolu personel sayısı 47 bin 44 kişi arttı.
Sözleşmeli personel sayısındaki düşüş ile kadrolu personel sayısındaki artışın aynı dönemde gerçekleşmesi dikkat çekerken, sözleşmeli çalışanların önemli bölümünün statü değiştirerek kadroya geçmesi bu tablonun temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
SÖZLEŞMELİ PERSONEL NEDEN AZALIYOR?
Sözleşmeli personel sayısındaki gerilemenin arkasında doğrudan bir işten çıkarma veya kamuda personel azaltma politikası bulunmuyor.
Düşüşün önemli nedenlerinden biri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personelin belirli şartları yerine getirdikten sonra kadrolu memur statüsüne geçebilmesi.
Bu uygulama, 7433 sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesinin dördüncü paragrafında yapılan değişiklikle düzenlendi.
Buna göre belirlenen şartları taşıyan sözleşmeli personel, gerekli çalışma süresini tamamladıktan sonra talepte bulunarak 4/A kadrosuna atanabiliyor.
3 YILINI DOLDURANLAR KADROYA GEÇEBİLİYOR
Düzenleme kapsamında 29 Kasım 2022 tarihi ve sonrasında göreve başlayan ve aynı kurumda kesintisiz şekilde 3 yılını tamamlayan sözleşmeli personel kadroya geçiş hakkından yararlanabiliyor.
Ancak bu geçiş kendiliğinden gerçekleşmiyor.
Üç yıllık çalışma süresini tamamlayan personelin, sürenin dolmasının ardından 30 gün içerisinde bağlı bulunduğu birime yazılı dilekçeyle başvurması gerekiyor.
Belirlenen 30 günlük başvuru süresinin geçirilmesi halinde kadroya geçiş hakkının kaybedilmesi söz konusu oluyor.
Başvuru yapıldıktan sonra atama işlemlerinin ise en geç 60 gün içerisinde tamamlanması gerekiyor.
KADROYA GEÇENLERE ADAY MEMURLUK UYGULANMIYOR
4/B statüsünden 4/A kadrosuna geçen personel açısından önemli bir başka düzenleme de aday memurlukla ilgili.
Kadroya geçirilen sözleşmeli personel hakkında aday memurluk hükümleri uygulanmıyor.
Böylece personel, kadroya geçiş sonrasında aday memurluk sürecine tabi tutulmadan görevine devam ediyor.
KADROYA GEÇEN PERSONELE YER DEĞİŞTİRME SINIRI
Kadroya geçen personel açısından bazı görev yeri sınırlamaları da bulunuyor.
4/A kadrosuna geçen personelin aynı yerde en az 1 yıl daha görev yapması gerekiyor.
Bu süre içerisinde nakil talebinde bulunulabilmesi ise can güvenliği ve sağlık mazereti gibi belirli durumlarla sınırlandırılıyor.
Bir yıllık sürenin tamamlanmasının ardından personelin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde farklı yer değiştirme imkanları gündeme gelebiliyor.
2022 SONU VE 2023 BAŞINDA İŞE GİRENLER İÇİN KRİTİK DÖNEM
Sözleşmeli personelin üç yıllık çalışma şartı dikkate alındığında, 2022 yılının sonlarında ve 2023 yılının başlarında 4/B kapsamında göreve başlayan personelin 2026 yılı içerisinde üç yıllık süreyi tamamlamaya başlaması önem taşıyor.
Bu nedenle Mart-Haziran 2026 döneminde sözleşmeli personel sayısında görülen düşüşün, sözleşmelilerin kadroya geçiş süreciyle aynı döneme denk gelmesi dikkat çekiyor.
Başka bir ifadeyle, 4/B statüsündeki bazı çalışanların sistemden tamamen ayrılması değil, 4/A kadrolarına geçerek statü değiştirmesi söz konusu.
KADROYA GEÇİŞ HANGİ HAKLARI SAĞLIYOR?
Sözleşmeli personelin 4/B'den 4/A'ya geçmesi yalnızca çalışma statüsünün değişmesi anlamına gelmiyor.
Kadroya geçen personel açısından özlük hakları bakımından da çeşitli farklılıklar ortaya çıkıyor.
4/A statüsündeki memurlar için belirli şartların oluşması halinde kurumlar arası yer değiştirme imkanı bulunuyor.
Bunun yanında kadrolu personel, ilgili mevzuat çerçevesinde kurum içi görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına katılabiliyor.
Bu nedenle sözleşmeli personel sayısındaki gerilemenin önemli bölümünün istihdam kaybından değil, çalışanların daha farklı bir statüye geçirilmesinden kaynaklandığı değerlendiriliyor.
KADROLU PERSONELDEKİ ARTIŞIN TAMAMI 4/B'DEN GELMİYOR
Verilerde dikkat çeken bir başka nokta ise kadrolu personel sayısındaki artışın, sözleşmeli personel sayısındaki düşüşten daha yüksek olması.
Sözleşmeli personel sayısı üç ayda 26 bin 599 kişi azalırken, kadrolu personel sayısı 47 bin 44 kişi arttı.
Bu tablo, kadrolu personel sayısındaki yükselişin yalnızca 4/B statüsünden 4/A'ya yapılan geçişlerle açıklanamayacağını gösteriyor.
Kadrolu personel sayısındaki artışta aynı zamanda yeni memur alımlarının da etkili olduğu değerlendiriliyor.
Nitekim Adalet Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve üniversiteler başta olmak üzere çeşitli kamu kurumlarında Haziran 2026 döneminde kadrolu ve sözleşmeli personel alımlarına ilişkin ilanların devam etmesi de bu tabloyu destekliyor.
SÖZLEŞMELİ PERSONELDEKİ DÜŞÜŞ DEVAM EDEBİLİR
Kamuda sözleşmeli personel sayısındaki gerileme ilk bakışta kamu istihdamında daralma yaşandığı izlenimini oluşturabilir. Ancak mevcut verilerdeki değişimin önemli bir bölümünün, 3 yılını tamamlayan 4/B'li personelin kadroya geçmesinden kaynaklandığı görülüyor.
29 Kasım 2022 ve sonrasında sözleşmeli olarak göreve başlayan personelin üç yıllık çalışma sürelerini tamamlamaya devam etmesi nedeniyle, 4/B'den 4/A'ya geçişlerin önümüzdeki çeyreklerde de sürmesi bekleniyor.
Bu nedenle önümüzdeki dönemlerde açıklanacak kamu istihdam verilerinde sözleşmeli personel sayısındaki değişim ile kadrolu personel sayısındaki artışın birlikte takip edilmesi önem taşıyor.