İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tek taraflı trafiğe kapatması, küresel tedarik zincirinde "deprem" etkisi yarattı. Dünyanın en büyük denizcilik şirketlerinden Çin devlet devi COSCO Shipping, artan güvenlik riskleri nedeniyle Körfez bölgesine yapılan tüm seferlerini süresiz olarak durdurduğunu açıkladı.
ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşın 5. gününde, çatışma askeri sahadan küresel ticaretin merkezine sıçradı. Stratejik önemiyle dünya petrol sevkiyatının yaklaşık %20’sine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin durması, özellikle Asya pazarı için "enerji krizi" çanlarının çalmasına neden oldu.
COSCO’dan "Güvenlik" Freni
Çin hükümetine bağlı olan ve dünya deniz taşımacılığında oyun kurucu rol üstlenen COSCO Shipping, bölgedeki askeri hareketliliğin gemi güvenliğini imkansız kıldığını belirtti. Şirket, Körfez’e giden ve oradan çıkan tüm rotalarını iptal ederek gemilerini güvenli sulara çekmeye başladı. Bu karar, Orta Doğu’dan gelen ham petrolün en büyük alıcısı olan Çin ekonomisi için de kritik bir darbe olarak yorumlanıyor.
Enerji Arzında %20'lik Kesinti Riski
Hürmüz Boğazı, küresel enerji güvenliğinin kilit taşı konumunda. Boğazın kapanması şu sonuçları doğuruyor:
Petrol Sevkiyatı: Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün geçişi durma noktasına geldi.
Tedarik Zinciri: Sadece tankerler değil, gıda ve sanayi ürünleri taşıyan konteyner gemileri de bölgeyi terk ediyor.
Maliyet Artışı: Alternatif rotaların (Ümit Burnu gibi) kullanılması, taşıma sürelerini 2 hafta uzatırken navlun fiyatlarını rekor seviyelere çıkarıyor.
Uzmanlar Uyardı: "Sadece Petrol Değil, Her Şey Pahalanacak"
Ekonomi uzmanlarına göre COSCO’nun bu hamlesi, krizin sadece askeri bir sürtüşme olmadığını, uzun vadeli bir "küresel ticaret felaketine" dönüşebileceğini gösteriyor. Enerji maliyetlerindeki artışın, küresel enflasyonu tetiklemesi ve tüm tüketim ürünlerinde fiyat artışına yol açması kaçınılmaz görünüyor.
Hürmüz Neden Önemli?
Körfez ülkelerini (Suudi Arabistan, Kuveyt, BAE, Irak) dünyaya bağlayan tek çıkış yolu olan Hürmüz Boğazı, en dar noktasında sadece 33 kilometre genişliğe sahip. İran’ın bu noktadaki fiziki hakimiyeti, küresel enerji piyasalarını tek başına kilitleme gücü veriyor.