Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç piyasasında tüketicilerin karşılaşabileceği mağduriyetleri azaltmak ve sektördeki denetimleri güçlendirmek amacıyla yeni dijital sistemleri hayata geçirmeye hazırlanıyor. Bakanlığın 2026 yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu'nda, ikinci el araç piyasasını yakından ilgilendiren yeni uygulamalara ilişkin bilgiler paylaşıldı.
Yıl sonuna kadar devreye alınması planlanan Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile ekspertiz süreçlerinin, yetki belgelerinin ve araç kiralama işlemlerinin tek bir dijital merkez üzerinden takip edilmesi hedefleniyor.
Ekspertiz Raporları Merkezi Sisteme Kaydedilecek
Yeni sistemin faaliyete geçmesiyle birlikte ekspertiz işletmeleri tarafından hazırlanan tüm raporların, Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulacak merkezi sisteme anlık olarak kaydedilmesi zorunlu olacak.
Bu uygulamayla ekspertiz raporlarının sonradan değiştirilmesi veya tahrif edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Böylece ikinci el araç alım satımlarında raporların güvenilirliğinin artırılması ve tüketicilerin sahte belgeler nedeniyle yaşayabileceği mağduriyetlerin giderilmesi hedefleniyor.
Sistemin öne çıkan uygulamaları şöyle olacak:
- Manipülasyon Engellenecek: Raporlar dijital sisteme işlendiğinde üzerlerinde daha sonra herhangi bir değişiklik veya tahrifat yapılamayacak.
- Karekodlu Teyit: Tüketiciler kendilerine sunulan ekspertiz raporundaki karekodu kullanarak belgenin orijinalliğini ve doğruluğunu sistem üzerinden anında sorgulayabilecek.
- Merkezi Kiralama Takibi: Aynı dönemde devreye alınması planlanan Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi ile kiralık araçların durumu ve şirketlerin yetki belgeleri tek merkezden kontrol edilecek.
Sahte Ekspertiz Raporlarının Önüne Geçilecek
Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi'nin hayata geçirilmesiyle ekspertiz firmalarının düzenlediği raporlar merkezi dijital sisteme aktarılacak.
Raporların sistem üzerinde kayıt altına alınması, belge üzerinde sonradan yapılabilecek değişikliklerin engellenmesini sağlayacak. Araç satın almak isteyen vatandaşlar ise kendilerine verilen raporun üzerindeki karekod üzerinden belgenin sistemdeki kaydını kontrol edebilecek.
Böylece ekspertiz raporunun gerçek olup olmadığı ve doğruluğu konusunda tüketicilere doğrudan dijital doğrulama imkanı sunulacak.
Araç Kiralama Şirketleri De Takip Edilecek
Bakanlığın planladığı bir diğer uygulama ise Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi olacak.
Sistem sayesinde kiralık araçların durumunun yanı sıra araç kiralama şirketlerinin sahip olduğu yetki belgeleri de merkezi olarak takip edilecek.
Bu uygulamayla araç kiralama sektöründeki kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi ve sektördeki işlemlerin daha etkin şekilde denetlenmesi amaçlanıyor.
6 Ayda 121 İşletmeye 123,7 Milyon Lira Ceza
Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç sektöründeki denetimlerin yanı sıra 2026 yılının ilk 6 ayına ilişkin denetim sonuçlarını da açıkladı.
Bakanlık, stokçuluk, spekülatif fiyat artışları ve kayıt dışı ticaretle mücadelenin yılın ikinci yarısında da artırılarak sürdürüleceğini bildirdi.
Bu kapsamda pazarlama-satış kısıtlamaları (6 ay 6 bin km kuralı), ilan ihlalleri ve yetki belgesiz faaliyetler nedeniyle yapılan denetimlerde 121 işletmeye toplam 123,7 milyon lira idari para cezası uygulandı.
Ticaret Bakanlığı'nın yeni dijital sistemleriyle birlikte hem ekspertiz raporlarının güvenilirliğinin artırılması hem de araç kiralama sektöründeki faaliyetlerin merkezi olarak takip edilmesi hedefleniyor.