İran’daki savaşın etkisi küresel enerji ve lojistik hatlarında hissedilmeye devam ediyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tıkanıklık ve arz daralması, petrol ve doğalgaz taşımacılığında alternatif rotalara yönelimi hızlandırdı.
Geçiş İhalelerine Talep 5 Kat Arttı
Uluslararası basında yer alan bilgilere göre, Panama Kanalı’nda öncelikli geçiş için düzenlenen günlük ihalelere olan talep savaş sonrası dönemde büyük artış gösterdi.
Savaş öncesine kıyasla ihalelere katılımın yaklaşık 5 kat arttığı ifade edilirken, özellikle büyük enerji şirketlerinin bu süreçte yoğun şekilde ihalelere girdiği aktarıldı.
Ücretler Rekor Seviyeye Ulaştı
Artan talep, geçiş ücretlerini de hızla yukarı taşıdı.
Panamax tipi gemiler için ortalama geçiş ücretleri 837 bin 500 dolar seviyesine çıkarken, acil geçiş hakkı almak isteyen büyük tonajlı tankerlerin ödediği bedelin 4 milyon dolara kadar ulaştığı belirtildi.
Hürmüz Kapanınca Rota Panama’ya Döndü
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz sonrası özellikle Asya ülkeleri enerji ihtiyacını karşılamak için yeni tedarik yollarına yöneldi.
Bu süreçte ABD Körfezi’nden yapılan sevkiyatlar öne çıkarken, ABD ile Asya arasındaki en kısa deniz yolu olan Panama Kanalı kritik bir geçiş noktası haline geldi.
Bekleme Süreleri de Uzadı
Kanalda yaşanan yoğunluk sadece maliyetleri değil, bekleme sürelerini de artırdı. Ham petrol taşıyan tankerler için ortalama bekleme süresi 4,25 güne kadar yükseldi.
Zaman kaybını minimize etmek isteyen şirketlerin, ihale sistemine daha yüksek teklifler vererek öncelikli geçiş satın aldığı ifade ediliyor.
Enerji Ticareti Yeniden Şekilleniyor
Küresel arz daralması ve artan jeopolitik riskler, enerji ticaretinde yeni bir dönemin kapısını araladı.
Atlantik bölgesinden Asya’ya yönelen sevkiyatların arttığı bu süreçte, savaşın başlangıcından bu yana en az 29 büyük tanker rotasını değiştirerek yeni ticaret hatlarına yöneldi.
Panama Kanalı otoritesi ise yaşanan fiyat artışlarının resmi bir zamdan değil, arz-talep dengesizliğinden kaynaklandığını vurguladı.