Ev hanımlarının emeklilik hakkına ilişkin uzun süredir devam eden çalışmalar yeniden gündeme geldi. SGK Başuzmanı İsa Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, ev kadınlarının sosyal güvence kapsamına alınmasını öngören 40 maddelik bir kanun teklifinin hazırlanması planlanıyor.
Düzenlemenin hayata geçmesi halinde ev hanımlarının evde gerçekleştirdiği bakım ve temizlik faaliyetlerinin sigortalılık kapsamında değerlendirilmesi, Bağ-Kur üzerinden emeklilik imkanına kavuşmaları ve prim ödemelerine devlet desteği sağlanması hedefleniyor.
Ev Hanımlarına Emeklilik Düzenlemesi Nasıl Olacak?
Hazırlanması planlanan düzenlemeye göre ev hanımlarının kendi primlerini ödeyerek sigortalı olmalarının önü açılacak.
Sistemin hayata geçirilmesi halinde:
- Ev hanımları Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı sayılacak.
- Ödenecek sigorta primlerinin 1/3'ünün devlet tarafından karşılanması planlanıyor.
- Kalan 2/3'lük bölüm ev hanımları tarafından ödenecek.
- Gerekli prim ve yaş şartlarını tamamlayanlar emeklilik hakkı kazanabilecek.
- İsteyenlerin ek prim ödeyerek gelecekte bağlanacak emekli aylığını yükseltebilmesinin önü açılacak.
Düzenlemeden yararlanmak için evli olmak ve başka bir işte çalışmamak gibi şartların aranması planlanıyor.
Erken Emeklilik İmkanı Gündemde
Düzenlemede doğum borçlanmasına ilişkin de önemli bir imkan bulunması bekleniyor.
Çocuk sahibi kadınların doğum borçlanmasından yararlanarak emeklilik tarihlerini öne çekebilmesi planlanıyor. Buna göre 3 çocuğu bulunan bir kadının 3 yıl, 2 çocuğu bulunan bir kadının ise 2 yıl daha erken emekli olabilmesinin önü açılabilecek.
40 Maddelik Kanun Teklifinde Neler Var?
Hazırlanması planlanan 40 maddelik düzenlemede yalnızca emeklilik değil, ev kadınları ve ev emekçilerinin sosyal güvence, sağlık ve çalışma hayatındaki haklarına ilişkin çeşitli hükümler de yer alıyor.
Öne çıkan maddeler şöyle:
- Madde 5: Evdeki karşılıksız bakım ve temizlik emeğinin sigortalılık süresinde değerlendirilmesi ve emekliliğe yansıtılması.
- Madde 6: Hasta ve yaşlı bakımını üstlenenlere psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık sağlanması.
- Madde 7: Bakım veren kişilere kamu tarafından geçici “mola bakımı” hizmeti verilmesi.
- Madde 8: Sürekli bakım veren kişiye yılda en az 30 gün geçici bakım/izin hakkı tanınması.
- Madde 14: İş göremez hale gelen ev emekçisine yüzde 70 oranında aylık bağlanması, başkasının bakımına muhtaç kişilerde oranın yüzde 80'e çıkarılması.
- Madde 15: Kadınlarda 55, erkeklerde 60 yaşından sonra çalışılan her yıl için emeklilik bağlama oranının yüzde 90'a kadar yükseltilmesi.
- Madde 17: Ev kadınlarının emeklilik ve sağlık primlerinin bir bölümünün Hazine tarafından karşılanması ve isteyenlerin ek prim ödeyebilmesi.
- Madde 18: Geçmişte sigortasız geçirilen dönemlerin borçlanılarak emeklilik hesabına dahil edilebilmesi.
- Madde 19: Ev emekçileri ve ailelerinin genel sağlık sigortasından primsiz yararlanabilmesi.
- Madde 20: Ev hizmetlerinde çalışanların İş Kanunu güvencesine alınması, kıdem tazminatı ve izin haklarının düzenlenmesi.
- Madde 22: 30 günden uzun süren ev işlerinde yazılı iş sözleşmesi zorunluluğu getirilmesi.
- Madde 23: Ev işçilerinin mobbing, şiddet ve tacize karşı korunması.
- Madde 24: Ev işlerinde çalışanlara yönelik iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin artırılması.
- Madde 31: Evde bakım yardımında bakım yükünün dikkate alınması ve bakım veren kişinin sigorta priminin Hazine tarafından karşılanması.
- Madde 32: İş Kanunu'ndaki ev hizmetlerine ilişkin istisnanın kaldırılması.
- Madde 33 ve 34: Belediyelere kreş, yaşlı bakımevi ve mola evi açma görevi verilmesi.
- Madde 35 ve 36: Ev emekçilerinin Bağ-Kur (4/b) kapsamında devlet destekli sigortaya alınması ve geçmiş dönemler için borçlanma imkanının oluşturulması.
Düzenleme Ne Zaman Hayata Geçecek?
Ev hanımlarının emekliliğine ilişkin düzenlemenin henüz yürürlüğe girmiş bir kanun olmadığı özellikle belirtiliyor.
Meclis'in 1 Ekim 2026 tarihinde yeni yasama dönemine başlamasının ardından konunun gündeme gelmesi bekleniyor. Çalışmanın 2027 yılında hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Başvurular Ne Zaman Başlayacak?
Ev hanımlarına yönelik emeklilik düzenlemesinin başvuru tarihi henüz açıklanmadı. Kanun teklifinin yasalaşmasının ardından uygulamanın kapsamı, başvuru şartları, prim tutarları ve başvuru yöntemi kesinleşecek.
Önemli: Devletin primlerin 1/3'ünü ödemesi ve erken emeklilik gibi başlıklar şu aşamada planlanan düzenlemeye ilişkin bilgiler olup henüz yürürlükte olan bir emeklilik hakkı değildir.