Türkiye genelinde geri dönüşüm oranlarını artırmayı hedefleyen Depozito Yönetim Sistemi için geri sayım başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Temmuz 2026 itibarıyla uygulanacak sistem kapsamında vatandaşların pet, cam, metal ve karton ambalajları iade ederek ödeme alabileceğini duyurdu.
Yeni sistemle birlikte ambalaj atıkları ekonomik değere dönüşürken, geri dönüşüm oranlarının da önemli ölçüde artırılması hedefleniyor.
Ürün Başına 1 TL Ödeme Yapılacak
Bakan Murat Kurum, depozito sistemine dahil ürünlerde yer alan DOA logosunun uygulamanın temel unsuru olduğunu belirtti.
Kurum, vatandaşların DOA logolu ambalajları depozito iade noktalarına veya özel makinelerine teslim etmeleri halinde ürün başına 1 TL ödeme alacağını açıkladı.
Murat Kurum konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Vatandaşımız artık pet, cam, metal, karton şişeleri bir çöp olarak görmeyecek. Bu bir katma değer. DOA logosu dediğimiz bir barkoddan bahsediyoruz. Bu ürünleri şu an biz piyasaya sürdük zaten. Piyasada bu ürünleri vatandaşımız satın alıyor. 1 Temmuz itibarıyla bu ürünleri alan vatandaşımız artık bunu bir çöp olarak görmeyecek. Vatandaşımız depozito iade noktalarına veya depozito iade makinelerine bu ürünleri götürdükleri zaman ürün başına 1 lira depozito iade ücreti alacaklar."
Pilot Uygulamada 25 Kuruş Veriliyordu
Bakan Kurum, sistemin ilk olarak Kızılcahamam’da pilot olarak uygulandığını, daha sonra Sakarya ve çeşitli bölgelerde denemelerin yapıldığını belirtti.
Pilot uygulamalarda ürün başına 0,25 TL ödeme yapıldığını hatırlatan Kurum, yeni dönemde bu rakamın 1 TL’ye çıkarıldığını açıkladı.
Paralar E-Cüzdana Yüklenecek
Yeni sistemde vatandaşların kazandıkları tutarlar dijital cüzdanlarına aktarılacak.
Kurum açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bunu da burada ilk defa açıklıyoruz. Pilot uygulamada daha düşüktü, 0,25 lira veriyorduk. İlk önce Kızılcahamam'da başladık sonra Sakarya ilimizde, 7 bölgede uygulamalar yaptık. Vatandaşımız 1 Temmuz itibarıyla depozito iade noktalarına, makinelerine götürdüğü zaman ücret alacak. Metal, cam, pet, karton hepsi için gidip oradan biriktirecekler. Depozito iade noktalarına gidecekler. O makinelere veya noktalara bıraktıkları zaman ürün başına 1 lira alacaklar ve bu e-cüzdanlarına yüklenecek. Sonrasında da isterse anlaşmalı bankalardan nakit çekebilecekler. İsterse anlaşmalı marketlerimizden o parasını harcayabilecek."
81 İl Ve 973 İlçede Uygulanacak
Sistem kapsamında Türkiye genelinde 81 il ve 973 ilçede depozito iade makineleri ve toplama noktaları kurulacak.
Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları bu noktalara teslim ederek geri ödeme alabilecek.
Bakan Kurum, uygulamanın vatandaşlara ek mali yük getirmediğini belirterek, üreticilerden alınan katılım ve toplama bedellerinin vatandaşlara geri ödeneceğini ifade etti.
Yıllık 30 Milyar Lira Tasarruf Hedefleniyor
Depozito sisteminin çevresel faydalarının yanı sıra ekonomiye de önemli katkı sağlayacağı belirtiliyor.
Kurum, uygulamayla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
"'Al, kullan, at' devri bitti. 'Al, kullan, dönüştür' başladı. Bunları artık dönüştüreceğiz. Ekonomiye bu ürünleri geri kazandıracağız. 81 ilde 973 ilçede makinelerimiz de olacak, depozito iade noktalarımız da olacak. Vatandaşımız gidecek o DOA makinesine, iade makinesine gidecek ürününü atacak. Oradan telefonlarına bu nakit hemen yüklenecek. Ve böylelikle yıllık 30 milyar lira tasarruf sağlayacağız. 25 milyar ambalajı geri toplayacağız ve üretime, istihdama bir ham madde olarak bu ürünleri geri vereceğiz."
Geri Dönüşüm Oranı Yüzde 90’a Çıkarılacak
Bakan Kurum, Türkiye’de şu anda ambalaj geri toplama oranının yaklaşık yüzde 35 seviyesinde bulunduğunu belirterek, depozito sistemiyle bu oranın yüzde 90’a yükseltilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Sistemin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda çevresel bir dönüşüm projesi olduğuna dikkat çeken Kurum, uygulamanın Sıfır Atık Projesi'nin önemli ayaklarından biri olduğunu ifade etti.
Tek Kullanımlık Plastiklere Yeni Düzenleme Geliyor
Bakan Kurum ayrıca eylül ayında tek kullanımlık plastik ürünlerle ilgili yeni düzenlemelerin devreye alınacağını açıkladı.
Plastik pipet, çatal, bıçak ve benzeri ürünlerin yerine ahşap, bambu ve biyobozunur malzemelerden üretilen alternatiflerin kullanılmasının planlandığını belirten Kurum, çevre kirliliğinin azaltılması için çalışmaların süreceğini vurguladı.
Sistem kapsamında plastik, cam ve alüminyum ambalajlar iade edildiğinde depozito bedeli geri alınabilecek. Uygulamanın hem geri dönüşüm oranlarını artırması hem de çevre kirliliğini azaltması bekleniyor.