Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dar gelirli vatandaşlara yönelik sosyal yardım sisteminin yeniden yapılandırılmasına ilişkin açıklamalarda bulundu. Sosyal yardımların tek çatı altında toplanması ve kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen gelir tamamlayıcı destek modelinin hayata geçirilmesi için çalışmalar sürüyor.
Bakan Şimşek, enflasyonun düşmesiyle birlikte vatandaşların refah seviyesinin ve alım gücünün yükselmesinin hedeflendiğini belirtti. Şimşek, bu artışın toplumun farklı kesimlerine yansıtılması amacıyla çeşitli adımların hayata geçirileceğini ifade etti.
TBMM'de kendisine yöneltilen soru önergesine yanıt veren Şimşek, 2023 yılının ikinci yarısından itibaren uygulanmaya başlanan yeni ekonomi programıyla makroekonomik dengesizliklerin büyük ölçüde giderildiğini söyledi.
Sosyal amaçlı harcamaların bütçe içerisindeki payının da yükseldiğine dikkat çeken Şimşek, söz konusu oranın yüzde 1,3 seviyesinden yüzde 4,8 seviyesine çıkarıldığını ve yaklaşık 4 katına ulaştığını belirtti.
GETAD Sistemi İçin Çalışmalar Sürüyor
Bakan Şimşek, sosyal yardım sisteminin aile merkezli bir yapıya dönüştürüleceğini ve gelir tamamlayıcı bir model oluşturulacağını açıkladı.
Şimşek açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Mevcut sosyal yardım sistemimiz; aile odaklı, kapsayıcı ve fert başına asgari bir geliri sağlayacak şekilde yeniden tasarlanmakta ve Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) çatısı altında konsolide edilmektedir.”
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu da yayımlandı. Raporda, GETAD kapsamında simülasyon çalışmalarının devam ettiği ve programa ilişkin mevzuatın yürürlüğe girmesinin ardından başvuruların alınacağı bildirildi.
Raporda sistemin dijital altyapısına ilişkin de şu ifadeler yer aldı:
“Hak sahiplerinin kart bilgilerine, sağlanan desteklere ve kullanım detaylarına mobil ortamdan erişebilmesini sağlayan Aile Kart Mobil Uygulaması geliştirilecektir. Kişi ve hanelerin sosyoekonomik skor temelinde muhtaçlık durumlarının tespit edilmesini sağlayan SERBİS-Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi geliştirilecektir. Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen kriterleri taşıyan hanelere yönelik ziyaretlerin planlanması ve izlenmesini sağlayan İzleme Merkezi uygulaması geliştirilecektir.”
Vatandaşlık Maaşı Nedir, Kimlere Verilecek?
Vatandaşlık maaşı olarak ifade edilen sistem, dar gelirli ailelerin gelirlerinin belirlenen bir seviyeye tamamlanmasını amaçlayan sosyal yardım mekanizması olarak açıklanıyor.
Örneğin, bir haneye aylık en az 20 bin lira gelir sağlanması yönünde bir sınır belirlenmesi halinde, geliri bu tutarın altında kalan ailelere aradaki farkın sosyal destek olarak verilmesi öngörülüyor.
Örnek olarak bir ailenin gelirinin 15 bin lira olması durumunda, belirlenen 20 bin liralık sınır ile arasındaki 5 bin liralık farkın devlet tarafından karşılanması söz konusu olabilecek.
Bu rakamlar mevcut sistem için kesinleşmiş ödeme tutarları değil, uygulamanın nasıl çalışabileceğini anlatmak amacıyla verilen örnek üzerinden aktarılıyor.
Destekten dar gelirli ailelerin yararlanması beklenirken, özellikle çocuklu aileler, emekliler ve işsizlerin uygulamadan faydalanması öngörülüyor.
Kira Ve Fatura Desteği De Gündemde
GETAD kapsamında kiracı vatandaşların öncelikli gruplar arasında yer alması bekleniyor.
Sistem kapsamında dar gelirli ailelere kira yardımı yapılması ve fatura desteklerinin de artırılması planlanıyor.
Böylece gelir desteğinin yanı sıra hanelerin temel giderlerinin karşılanmasına yönelik sosyal yardımların da kapsamının genişletilmesi hedefleniyor.
Vatandaşlık Maaşı Ne Zaman Verilecek?
Vatandaşlık maaşı olarak gündeme gelen GETAD uygulamasının 1 Ekim'de TBMM'nin açılmasının ardından gündeme gelmesi bekleniyor.
Teklifin Meclis'ten geçmesinin ardından uygulamaya ilişkin başvuru sürecinin başlatılması planlanıyor. Başvuruların hangi tarihte başlayacağı ve kesin başvuru şartlarının ise yapılacak yasal düzenlemelerin ardından netleşmesi bekleniyor.
Başvuru süreci başladığında konuya ilişkin ayrıntıların duyurulacağı belirtiliyor.