AK Parti, çocuk adalet sisteminde kapsamlı değişiklikler öngören Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sundu. Toplam 18 maddeden oluşan teklif, çocukların korunması, çocuk adalet sisteminin güçlendirilmesi ve toplum güvenliğinin daha etkin şekilde sağlanmasını amaçlıyor.
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut ile bazı milletvekilleriyle birlikte Meclis'te düzenlediği basın toplantısında teklifin ayrıntılarını paylaştı.
15-18 Yaş Grubunda Ceza İndirimi Uygulanmayabilecek
Teklif kapsamında Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesinde önemli değişiklikler öngörülüyor. Düzenlemeye göre, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar için belirli şartların oluşması halinde hakimin ceza indirimi uygulamama yetkisi olacak.
Leyla Şahin Usta, düzenlemeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkum edilmiş olma hususları göz önünde bulundurularak kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubu çocuklar bakımından hakimin takdirine bağlı olarak herhangi bir ceza indirimi uygulanmamasına yönelik bir düzenleme öngörülmektedir. Böylece 15-18 yaş arası çocukların belirlenen şartlar yerine geldiği takdirde hakimin takdir yetkisiyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yönelik düzenleme hayata geçirilecektir."
Teklifte ayrıca, 12-15 yaş grubundaki çocuklar için de belirli şartların oluşması halinde hakime daha sınırlı ceza indirimi uygulama yetkisi verilmesi öngörülüyor.
Tekerrür Yaşı 15'e İndiriliyor
Kanun teklifiyle Türk Ceza Kanunu'nda yer alan tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırının 18'den 15'e düşürülmesi planlanıyor. Bu düzenlemeyle, suç örgütlerinin 15-18 yaş grubundaki çocukları suçta kullanmasının önüne geçilmesi ve caydırıcılığın artırılması hedefleniyor.
Bunun yanında, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlali suçunda da ceza artırımı öngörülüyor. Çocuğun kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi halinde ebeveynlere verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılması planlanıyor.
Çocuk Hükümlülerin İnfaz Süreci Değişiyor
Teklife göre çocuk hükümlüler cezalarına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. "İyi halli" olduğu tespit edilen çocuklar ise eğitim evlerine ayrılabilecek.
Ayrıca;
- Kasten öldürme,
- Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma
suçlarında, koşullu salıverilme hesabında 15 yaşına kadar cezaevinde geçirilen 1 günün 2 gün sayılması uygulaması kaldırılacak. Bu suçlarda 1 gün, 1 gün olarak değerlendirilecek.
Silah ve Kesici Aletlere Yeni Yasaklar Geliyor
Teklifte, ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek çocuğun silaha erişmesine neden olan kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülüyor.
Bunun yanı sıra, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması da yasaklanacak. Bu fiilleri işleyenlere idari yaptırım uygulanacak.
Yeni Koruyucu Tedbirler Getiriliyor
Kanun teklifiyle çocuk hakları yaklaşımı doğrultusunda mevzuattaki "suça sürüklenen çocuk" ifadesi yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesi kullanılacak.
Ayrıca mevcut koruyucu ve destekleyici tedbirlere ek olarak şu yeni tedbirlerin uygulanması öngörülüyor:
- Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri
- Dijital risklerden korunma tedbiri
- Kitap ve kütüphane tedbiri
- Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri
- Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddeyle davranışsal bağımlılık tedbiri
Düzenlemeyle, cezai sorumluluğu bulunmayan çocukların rehabilitasyonunun güçlendirilmesi ve topluma kazandırılması amaçlanıyor.
Teklifin Bu Ay Yasalaşması Hedefleniyor
Leyla Şahin Usta, düzenlemenin yalnızca hakime sınırsız bir takdir yetkisi vermediğini, ceza artırımı için kanunda belirtilen kriterlerin birlikte değerlendirileceğini belirtti. Benzer uygulamaların İngiltere, Fransa ve Almanya'da da bulunduğunu ifade eden Usta, TBMM Genel Kurulu'nun tatile girmeden önce teklifin görüşülerek yasalaştırılmasının hedeflendiğini söyledi.