Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında yeni detaylar ortaya çıktı. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da adlandırılan sistemde, gelir düzeyi düşük ailelere her ilde aynı desteğin verilmemesi planlanıyor.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda il ve ilçe düzeyinde etki analizleri yapılıyor. Çalışmanın ekim ayında tamamlanmasının beklendiği bildiriliyor.
Her İlde Aynı Destek Verilmeyecek
GETAD kapsamında gelir düzeyi, yaşam şartları ve alım gücü gibi unsurlar dikkate alınarak bölgesel farklılıkların hesaplanması planlanıyor.
Bu kapsamda İstanbul'da yaşayan dar gelirli bir aile ile Bayburt'ta yaşayan dar gelirli bir aileye aynı destek paketinin uygulanmaması öngörülüyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da sistem üzerinde 14 farklı kurumla çalışıldığını ve hane içerisindeki fertlerin özelliklerinin dikkate alınarak aileyi belirli bir gelir seviyesine ulaştıracak destek modelinin oluşturulduğunu açıklamıştı.
Destekler Kira, Gıda Ve Enerji Gibi Alanlarda Olabilecek
GETAD kapsamında verilecek desteğin ihtiyaçlara göre farklılaştırılması planlanıyor.
Bazı bölgelerde kira desteği öne çıkarken, bazı bölgelerde gıda, enerji veya ısınma desteğinin ağırlık kazanması bekleniyor. İhtiyacın niteliğine göre nakit desteğinin de uygulanabileceği belirtiliyor.
Çalışma kapsamında AK Parti kaynakları tarafından yapılan değerlendirmede, “Tek tek il il, ilçe ilçe ihtiyaçlar belirleniyor. Gelir düzeyi düşük ailelerin tamamına aynı destekler sağlanmayacak” ifadeleri kullanıldı.
Gelir Eşiği Esas Alınacak
GETAD'ın temelinde, belirlenen gelir eşiğinin altında kalan hanelerin desteklenmesi bulunuyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, sistemin amacının haneleri belirli bir gelir seviyesine ulaştırmak olduğunu açıklamış durumda. Modelde çocuk sayısı, anne ve babanın durumu, engellilik ve yaşlılık gibi hane içerisindeki farklı unsurların da dikkate alınması planlanıyor.
Sistemin mevcut sosyal yardım programlarının daha bütünleşik bir yapıya kavuşturulması amacıyla hazırlanacağı belirtiliyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayımlanan 2026 bütçe sunumunda da GETAD ile mevcut sosyal yardım programlarının tek çatı altında toplanmasının ve fert başına asgari geliri garanti eden bir yapının oluşturulmasının hedeflendiği belirtildi.
Yaşam Maliyeti Yüksek İllerde Destek Miktarı Daha Yüksek Olabilecek
Çalışmada iller yaşam maliyetleri ve ihtiyaçlar bakımından farklı gruplara ayrılıyor. Haberde yer alan çalışmaya göre gruplar şu şekilde sıralanıyor:
Çok Pahalı Gruptaki İller
- İstanbul
- Muğla
- Ankara
- İzmir
- Antalya
Pahalı Grupta Yer Alan İller
- Aydın
- Çanakkale
- Yalova
- Artvin
- Bursa
- Balıkesir
- Edirne
- Tunceli
- Karabük
- Kocaeli
- Kırklareli
- Manisa
- Ordu
- Rize
- Mersin
- Konya
- Sakarya
- Trabzon
- Tekirdağ
- Sinop
- Bolu
Orta Grupta Bulunan İller
- Afyonkarahisar
- Niğde
- Çorum
- Samsun
- Eskişehir
- Isparta
- Kırıkkale
- Osmaniye
- Düzce
- Giresun
- Erzurum
- Iğdır
- Van
- Kahramanmaraş
- Tokat
- Uşak
- Hatay
- Gümüşhane
- Nevşehir
- Amasya
- Siirt
- Zonguldak
- Elazığ
- Erzincan
- Burdur
- Gaziantep
- Kayseri
- Kastamonu
- Şanlıurfa
- Kütahya
- Kırşehir
- Adana
- Batman
- Bingöl
- Bitlis
Uygun Grupta Yer Alan İller
- Adıyaman
- Ağrı
- Ardahan
- Bayburt
- Diyarbakır
- Hakkari
- Karaman
- Kars
- Kilis
- Malatya
- Muş
- Şırnak
- Yozgat
- Aksaray
Özellikle Düşük Maliyetli Grupta Yer Alan İller
- Aksaray
- Kilis
- Muş
- Kars
- Hakkari
- Bayburt
- Ardahan
Bu il grupları, GETAD'ın nihai uygulama kapsamının kesinleştiği anlamına gelmiyor. İl ve ilçe bazındaki analizlerin devam ettiği ve desteklerin hangi bölgelerde hangi başlıklarla uygulanacağının çalışma tamamlandıktan sonra netleşeceği belirtiliyor.
Başvurular Ne Zaman Başlayacak?
GETAD için başvuru sürecinin, sistemin yasal ve idari altyapısının tamamlanmasının ardından başlaması bekleniyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, 2026 içinde pilot çalışmaların başlatıldığını ve sistemin sonraki aşamada Türkiye geneline yaygınlaştırılmasının planlandığını açıklamıştı.