Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), dolandırıcılık ve yasa dışı bahis başta olmak üzere suç faaliyetlerinde kullanılan hesaplarla mücadele amacıyla “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi” hazırladı.
Rehberde, banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanılması durumunda finansal kuruluşların şüpheli işlemleri nasıl değerlendirebileceği ve hangi önlemleri uygulayabileceği ele alındı. Hesabını başkasının kullanımına açan kişiler, hesapları üzerinden gerçekleştirilen para transferleri nedeniyle incelemeyle karşı karşıya kalabilir.
“Hesabına Para Göndereceğim, Sen de Aktar” Diyenlere Dikkat
Arkadaş veya akrabalardan gelen para transferi talepleri, hesap sahipleri açısından ciddi riskler oluşturabiliyor. Özellikle “Hesabına para göndereceğim, sen de başka bir hesaba aktar” veya “Banka kartını kısa süreliğine kullanabilir miyim?” şeklindeki istekler karşısında dikkatli olunması gerekiyor.
Bir banka hesabının başka bir kişi tarafından para transferi yapmak amacıyla kullanılması, hesap sahibinin şüpheli işlemlerle ilişkilendirilmesine neden olabilir. Bu süreçte kişinin işlemlerden haberdar olup olmadığı, para hareketlerinin niteliği ve hesap sahibinin rolü önem taşıyor.
Sadece IBAN Değil, Banka Şifreleri de Risk Oluşturuyor
Banka hesabının güvenliği açısından yalnızca IBAN bilgisinin paylaşılması değil, bankacılık hesaplarının kontrolünün başka kişilere bırakılması da risk oluşturuyor.
Mobil bankacılık şifreleri, banka kartları, PIN bilgileri ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının üçüncü kişilerle paylaşılması, hesabın yetkisiz işlemlerde kullanılmasına yol açabiliyor.
MASAK'ın rehberinde kiralık hesaplarla mücadele yalnızca bireysel banka hesaplarıyla sınırlı tutulmuyor. Ödeme ve elektronik para hesapları, ticari hesaplar, POS ve sanal POS hizmetleri ile kripto varlık platformlarındaki hesaplar da değerlendirme kapsamına giriyor.
Ancak IBAN bilgisinin bir kişiye ödeme almak amacıyla verilmesi, tek başına hesap kiralama veya suç işleme anlamına gelmiyor. Hesabın fiilen başka bir kişinin kontrolüne bırakılması ve şüpheli para hareketlerine aracılık edilmesi gibi unsurlar ayrıca değerlendiriliyor.
Banka Kartları Kapatılabilir, Mobil Bankacılık Kısıtlanabilir
Bir hesabın üçüncü kişiler tarafından kullanıldığına ilişkin güçlü belirtiler tespit edilmesi halinde finansal kuruluşlar, risk durumuna göre çeşitli tedbirleri değerlendirebilecek.
Gündeme gelebilecek önlemler arasında şunlar bulunuyor:
Mobil ve internet bankacılığı erişiminin sınırlandırılması veya kapatılması
Banka kartı işlemlerinin durdurulması
POS ve sanal POS hizmetlerine kısıtlama getirilmesi
İşlem limitlerinin düşürülmesi
Yeni finansal ürün sunulmaması
Uygulanacak tedbirler, hesabın durumuna ve tespit edilen risklerin niteliğine göre değişebilecek.
Bankalar Para Transferlerini İnceleyecek
Finansal kuruluşlar, müşterilerinin para hareketlerini değerlendirirken hesap kullanım alışkanlıklarını ve ekonomik profillerini dikkate alabilecek.
Hesaba yatırılan ve hesaptan gönderilen paranın miktarı, transferlerin sıklığı ve işlemlerin müşterinin mesleği, gelir düzeyi ve ekonomik faaliyetleriyle uyumlu olup olmadığı incelenebilecek.
Şüpheli durumlarda hesap sahibinden paranın kaynağı, transferlerin amacı ve işlemleri kimin gerçekleştirdiği hakkında bilgi istenebilecek. Bu değerlendirmelerle hesapların üçüncü kişiler tarafından kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi amaçlanıyor.
Banka Müşteriliği Sona Erebilir
Şüpheli işlemlerin devam etmesi veya hesabın gerçekte başka kişiler tarafından yönetildiğinin belirlenmesi halinde daha kapsamlı tedbirler gündeme gelebilecek.
Riskin giderilememesi durumunda finansal kuruluşlar, müşteriyle olan iş ilişkisini sona erdirmeyi değerlendirebilecek. Suç gelirlerinin aktarılmasına bilerek katılan kişiler açısından ise adli süreçler söz konusu olabilecek.
Bununla birlikte, şüpheli işlem tespiti tek başına kişinin suç işlediğini kanıtlamıyor. Uygulanacak tedbirler ve olası hukuki sorumluluk, somut olayın koşullarına ve ilgili mevzuata göre belirleniyor.
Banka hesabı sahiplerinin hesaplarını, kartlarını ve mobil bankacılık erişimlerini başkalarına kullandırmaması, tanımadıkları kişiler adına para transferi yapmaması ve şüpheli işlemlerle karşılaşmaları halinde bankalarıyla iletişime geçmesi önem taşıyor.