Türkiye’de yaşlı nüfusun giderek artması ve doğurganlık oranlarının düşmesi, sosyal güvenlik sisteminin geleceği açısından yeni ihtiyaçları beraberinde getiriyor. Özellikle yaşlılık, kronik hastalıklar veya farklı nedenlerle günlük yaşam faaliyetlerini tek başına yerine getiremeyen kişilerin bakım ihtiyaçlarının önümüzdeki dönemde daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri de nüfus yapısındaki değişimi ortaya koyarken, bakım hizmetlerinin sosyal güvenlik sistemi içerisinde daha kapsamlı şekilde ele alınmasına yönelik çalışmalar gündeme geliyor.
Yaşlı Nüfus 9 Milyon 583 Bine Ulaştı
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 oranında arttı.
Yaşlı nüfusun toplam nüfus içerisindeki oranı da aynı dönemde yüzde 9,5’ten yüzde 11,1’e yükseldi.
Yaşlı nüfustaki bu artış, uzun süreli bakım hizmetlerine duyulan ihtiyacın önümüzdeki yıllarda daha da artabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle sosyal güvenlik sistemi içerisinde bakım hizmetlerinin daha kapsamlı şekilde ele alınması gündeme geldi.
Uzun Dönemli Bakım Sigortası OVP’de Yer Aldı
2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da (OVP) uzun dönemli bakım sigortasına yönelik hedeflere yer verildi.
Planlanan yeni modelle yaşlılık, kronik hastalık veya çeşitli nedenlerle günlük yaşam faaliyetlerini kendi başına yerine getiremeyen kişilerin bakım hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Sistemin yalnızca bakım ihtiyacı bulunan vatandaşları değil, yakınları tarafından üstlenilen bakım yükünü de azaltması hedefleniyor.
Evde Bakım Hizmetleri Güçlendirilecek
Planlanan sistem kapsamında günlük öz bakım ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan kişilere yönelik evde sağlık ve bakım hizmetlerinin altyapısının geliştirilmesi öngörülüyor.
Bakım ihtiyacı bulunan vatandaşların mümkün olduğunca kendi yaşam alanlarında desteklenmesi hedefleniyor.
Bu yaklaşımın hem kişilerin yaşam kalitesinin korunmasına hem de bakım sorumluluğunu üstlenen aile bireylerinin üzerindeki yükün azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Ayrıca sağlık hizmetleri ile bakım hizmetlerinin daha koordineli şekilde yürütülmesi planlanıyor.
Daha Bütünleşik Bir Bakım Sistemi Hedefleniyor
Yeni dönemde bakım ihtiyacı bulunan vatandaşların farklı kurumlar arasında yönlendirilmeden daha kolay destek alabilmesi için bütünleşik bir yapı oluşturulması hedefleniyor.
Sağlık ve bakım hizmetlerinin koordinasyonunun artırılmasıyla ihtiyaç sahiplerinin kendileri için gerekli hizmetlere daha kolay ulaşabilmesi amaçlanıyor.
Uzaktan Sağlık Hizmetleri De Sisteme Dahil Edilecek
Bakım hizmetlerinde teknolojik imkanlardan daha fazla yararlanılması da planlanan çalışmalar arasında bulunuyor.
Bu kapsamda uzaktan sağlık hizmetlerinin bakım sistemiyle entegre edilmesi ve vatandaşların sağlık durumlarının daha yakından takip edilmesi hedefleniyor.
Bunun yanında palyatif bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması da planlanan çalışmalar arasında yer alıyor.
Çalışma Hayatında Daha Uzun Süre Kalma Teşvik Edilecek
OVP’de bakım sigortasının yanı sıra sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine ilişkin hedefler de bulunuyor.
Kişilerin çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek uygulamaların hayata geçirilmesi planlanıyor.
Yeni düzenlemelerde ise hakkaniyet ve aktüeryal dengenin gözetilmesi hedefleniyor.
Bakım Sigortası Ne Zaman Başlayacak?
Uzun dönemli bakım sigortasının OVP’de yer alması, bu alanda yeni bir sistem oluşturulması açısından önemli bir hedef olarak öne çıkıyor.
Ancak şu aşamada bakım sigortasının kimleri kapsayacağı, başvuru şartlarının neler olacağı, hangi bakım hizmetlerinin karşılanacağı ve ödemelerin nasıl yapılacağı konusunda kesinleşmiş ayrıntılar bulunmuyor.
Sisteme ilişkin detayların ilerleyen dönemde yapılacak yasal ve idari düzenlemelerle belirlenmesi bekleniyor.
Milyonlarca Kişiyi İlgilendiren Yeni Destek Modeli
Türkiye’nin yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle uzun dönemli bakım hizmetlerine olan ihtiyacın önümüzdeki yıllarda artması bekleniyor.
OVP’de yer verilen bakım sigortası hedefiyle yaşlı ve bakıma ihtiyaç duyan vatandaşların bakım hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması, aynı zamanda bakım sorumluluğunu üstlenen ailelerin üzerindeki yükün azaltılması amaçlanıyor.