Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, CNNTürk canlı yayınında gündeme ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Özellikle Orta Doğu'da yaşanan çatışmaların küresel ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çeken Şimşek, Türkiye ekonomisinin de bu süreçten etkilendiğini ifade etti.
İsrail ile İran arasında yaşanan gerilimin enerji piyasalarından küresel enflasyona kadar birçok alanda etkiler oluşturduğunu belirten Şimşek, savaşın Türkiye'nin enflasyon görünümünü de olumsuz etkilediğini söyledi.
Küresel Arz Şoku Ekonomileri Zorluyor
Bakan Şimşek, bölgede yalnızca enerji kaynaklarının değil, gübreden çip üretiminde kullanılan ham maddelere kadar birçok kritik ürünün üretildiğini ve dünyaya sevk edildiğini belirtti.
Yaşanan gelişmelerin ciddi bir arz şoku oluşturduğunu vurgulayan Şimşek, bu durumun yalnızca Türkiye'yi değil tüm dünya ekonomilerini etkilediğini ifade etti.
“Bu Şok Beklenenden Çok Daha Uzun Sürdü”
Küresel büyümenin yavaşladığını ve finansal koşulların sıkılaştığını belirten Şimşek, enflasyon beklentilerindeki bozulmanın küresel faiz oranlarını da yukarı yönlü etkilediğini söyledi.
Şimşek açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Çünkü, dünyada enflasyon beklentileri yükseldi. Enflasyonun yükselmesi, enflasyon beklentilerinin bozulması finansal koşulları yani küresel faizleri etkiliyor. Bu bir. Bu da büyümeyi olumsuz etkiliyor. İkincisi bizim gibi petrol, doğalgaz ve türevlerini ithal eden ülkelerin dış dengesinde bozulma oluyor. Daha çok dış kaynağa ihtiyacınız var. Daha çok rezerv kullanmanız lazım. Bu süreci yoğun bir şekilde takip ediyoruz. Bu şok öngörülenden çok daha uzun sürdü. Küresel petrol arzına baktığınız zaman bugünkü şokun etkilediği üretim ve sevkiyat miktarı bütün bu geçmişte yaşanan şoklardan daha büyük. Diyelim ki bugün 20 milyon varil günlük etkileniyorsa geçmişteki en büyük şok da 4,5 milyon varil etkilendi. Onun için ciddiye alıyoruz. Önemli bir şok."
“En Az 5 Puanlık İlave Enflasyonist Baskı Var”
Türkiye'deki enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, savaşın enflasyon üzerindeki etkisinin belirgin olduğunu söyledi.
Bakan Şimşek şu açıklamayı yaptı:
"Enflasyon, bu dış şok olmasaydı bu sene yüzde 20'nin bir tık altında ya da bir tık üstünde olma olasılığı oldukça yüksekti. Savaş nedeniyle birincil doğrudan ve ikincil etkileri ile piyasaların yılın tamamı için fiyatladığı petrol fiyat seviyesini dikkate aldığımızda en az 5 puanlık ilave enflasyonist baskı var. Başta enflasyon yüzde 21 olacaksa idi yüzde 26. Merkez Bankası da zaten oraya doğru çekti."
Şimşek, savaşın uzaması halinde ekonomik etkilerin daha da yoğun hissedilebileceğini belirterek, hükümetin tüm senaryolar üzerinde çalıştığını ve gelişmelerin yakından takip edildiğini kaydetti.
“Ben Bahane Peşinde Değilim”
Son dönemde yaşanan ekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, dış şokların etkisini kabul etmekle birlikte bunları mazeret olarak kullanmadıklarını vurguladı.
Şimşek şu ifadeleri kullandı:
"Ben bahane peşinde değilim. Biz 2025'te de çoklu şok yaşadık. Şimdi bunlar etkilemiyor desem doğru olmaz. Ama yani enflasyon hedeflerini tutturamadığımızda bunlara da sığınmam. Niye? Çünkü yapısal konular da var. Bu şartlarda öngörü üretmek de kolay değil. Savaşın etkisi önemli. Savaş büyük bir şok. Yönetilebilir bir şok. Yönetiyoruz."
Rezerv Vurgusu: Yaklaşık 160 Milyar Dolar
Orta Vadeli Program'ın temel hedeflerinden birinin ekonomiyi dış şoklara karşı daha dayanıklı hale getirmek olduğunu belirten Şimşek, son dönemde rezerv birikimine önem verdiklerini söyledi.
Ekonomik tamponların güçlendirildiğini ifade eden Şimşek, şu değerlendirmede bulundu:
"Önemli seçim yaşanmış, büyük deprem yaşanmış, EYT gibi önemli bir inisiyatif alınmış. O dönemde var olan bir kur korumalı mevduat gerçeğimiz var. Bu ekosistemde önceliklendirmeyi, makro finansal istikrara verdik. İkinci yılda dezenflasyonun başlanması, bütçe disiplinin tesisi ve cari dengenin yönetilebilir düzeylerde tutulması. Ama en kritik bileşeni söyleyeceğim. Biz tabiri caizse tamponları inşa ettik. Yani rezerv biriktirdik. Zor coğrafyada yaşadığınız zaman sizin dışındaki gelişmeleri belirlemiyorsunuz. Bu bölge, bu mahalle zor bir mahalle. O zaman ne yaparsınız? Her zaman şoklara karşı bünyeyi nasıl güçlendiririm? diye düşünürsünüz."
Şimşek, Türkiye'nin yaklaşık 160 milyar dolar rezerv seviyesine ulaştığını belirterek, mevcut rezervlerin yaşanan küresel şoklara karşı önemli bir güvence oluşturduğunu söyledi.