Anayasa Mahkemesi (AYM), cinsiyet değişikliğine ilişkin hükümler içeren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesinin iptaline yönelik başvuruyu karara bağladı. Yüksek Mahkeme, düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmederek iptal talebini reddetti.
Karar, Resmi Gazete'de yayımlandı.
İptal Başvurusu Antalya'daki Mahkemeden Geldi
Karara göre, Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi, görülmekte olan bir dava kapsamında Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM'ye başvuruda bulundu.
Başvuruda, cinsiyet değişikliğine izin verilmesinin biyolojik cinsiyet farklılıklarının hukuki sonuçlarını ortadan kaldırdığı, askerlik hizmeti ve bazı mesleklerdeki cinsiyete bağlı düzenlemeleri etkilediği ileri sürüldü. Ayrıca bu durumun Anayasa'da yer alan bazı hükümlerle çeliştiği savunuldu.
Cinsiyet Değişikliği İçin Aranan Şartlar Korundu
AYM kararında, Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesinde yer alan şartların açık ve öngörülebilir olduğu vurgulandı.
Mevcut düzenlemeye göre cinsiyet değişikliği talebinde bulunabilmek için şu şartlar aranıyor:
- 18 yaşını doldurmuş olmak,
- Evli olmamak,
- Transseksüel yapıda olunduğunu ve cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunlu olduğunu eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmi sağlık kurulu raporuyla belgelemek,
- Mahkemenin verdiği iznin ardından gerçekleştirilen cinsiyet değiştirme ameliyatının resmi sağlık kurulu raporuyla doğrulanması.
Bu şartların yerine getirilmesi halinde mahkeme kararıyla nüfus sicilinde gerekli düzeltme yapılabiliyor.
AYM Gerekçesini Açıkladı
Yüksek Mahkeme, söz konusu düzenlemenin kanunilik ve öngörülebilirlik şartlarını taşıdığına dikkat çekti.
Kararda, cinsiyet değişikliğine mahkeme kararıyla izin verilmesi şartının kamu düzeninin korunması ve bireyin sağlığının güvence altına alınması amacıyla getirildiği ifade edildi.
Ayrıca düzenlemenin, yalnızca kanunda belirtilen koşulları sağlayan kişilere tanınan bir hak olduğu ve tıbbi olarak zorunlu görülen durumlarla sınırlı bulunduğu belirtildi.
AYM, kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında hazırlanan düzenlemenin Anayasa'ya aykırı bir yönünün bulunmadığı sonucuna ulaşarak iptal istemini oy birliğiyle reddetti.