Türkiye genelinde ATM’lerde dikkat çeken yeni bir uygulama hayata geçirildi. Bankalar, ATM haznelerinde yer açmak ve yüksek tutarlı işlemleri daha hızlı karşılamak amacıyla küçük kupürlü banknotları sistemden kaldırmaya başladı. İlk etapta 5, 10 ve 20 TL’lik banknotlar ATM’lerden çekilirken, son dönemde birçok cihazda 50 TL’lik banknotların da kaldırıldığı görüldü.

Yeni uygulamayla birlikte birçok ATM’de en düşük para çekme tutarı fiilen 100 TL’ye yükseldi. Özellikle günlük harcamalarını küçük tutarlarla yapan vatandaşlar için bu durum ciddi sorun oluşturmaya başladı.

Dar Gelirli Vatandaşlar Etkileniyor

ATM’lerden küçük kupür çekilememesi en çok hesabında düşük bakiye bulunan vatandaşları etkiliyor. Öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşların günlük nakit ihtiyaçlarını küçük tutarlarla karşıladığı belirtilirken, yeni uygulamanın günlük yaşamı zorlaştırdığı ifade ediliyor.

Vatandaşlar özellikle kısa mesafe ulaşım, küçük market alışverişleri ve temel ihtiyaç ödemelerinde sorun yaşadıklarını dile getiriyor.

Semt Pazarlarında Para Üstü Krizi

Küçük banknotların piyasadan çekilmeye başlaması semt pazarları ve mahalle esnafını da zor durumda bıraktı. Nakit alışverişin yoğun olduğu pazarlarda para üstü problemi büyürken, alışveriş sırasında tartışmaların arttığı belirtiliyor.

Özellikle gramaj bazlı satış yapılan sebze ve meyve tezgahlarında küsuratlı ödemelerde ciddi sıkıntılar yaşandığı ifade ediliyor.

Esnaf Bozuk Para Bulmakta Zorlanıyor

Bakkal, market, tekel bayii, eczane ve pazarcılar gün içerisinde müşterilere para üstü verebilmek için çevreden bozuk para toplamak zorunda kalıyor. Bazı işletmelerin güne çevredeki iş yerlerinden para bozdurarak başladığı belirtiliyor.

Eczanelerde özellikle ilaç fark ücretleri gibi küsuratlı ödemelerde vatandaşlarla işletmeler arasında zaman zaman gerginlik yaşandığı aktarılıyor.

“Enflasyon Küçük Parayı Eritti”

Ekonomist Ahmet Karaoğlu, yaşanan durumun temel nedeninin yüksek enflasyon olduğunu söyledi.

Karaoğlu değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“ATM haznelerinin fiziki bir sınırı var ve ortalama işlem tutarları artınca bankalar mecburen 100 ve 200 TL’lik banknotlara yer açmak zorunda kaldı. Ancak bunun sokaktaki maliyeti çok ağır. Fiyatların yukarı yuvarlanması dar gelirlinin cebine gizli enflasyon olarak yansıyor.”

Karaoğlu ayrıca öğrenciler ve emeklilerin düşük bakiyelerine erişememesinin önemli bir sorun haline geldiğini belirterek, küçük esnafı rahatlatacak yeni bir nakit planlaması yapılmaması halinde sokak ekonomisinde daha büyük problemlerin ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.