Türkiye'de milyonlarca çalışanı ilgilendiren asgari ücret sistemiyle ilgili yeni model tartışmaları sürüyor. Ekonomist Muhammet Bayram, sektörel ve bölgesel asgari ücret uygulaması, saatlik ücret sistemi ve büyükşehirlere yönelik desteklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Tek Tip Asgari Ücret Tartışılıyor
Muhammet Bayram, mevcut tek tip asgari ücret uygulamasının özellikle büyükşehirlerle diğer iller arasındaki yaşam maliyeti farkını karşılamakta yetersiz kaldığını ifade etti.
Bayram, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde kira ve temel yaşam giderlerinin Anadolu'daki birçok ile göre daha yüksek olduğunu, bu nedenle aynı asgari ücreti alan çalışanların satın alma gücünün farklılaştığını belirtti.
Hazırlık aşamasında olduğu belirtilen düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde farklı iller ve iş kolları için farklı asgari ücret uygulamasının gündeme gelebileceğini söyledi.
Sektörler Arasında Ücret Farkına Dikkat Çekti
Bayram, ücret farklılıklarının yalnızca şehirler arasında değil, sektörler arasında da bulunduğunu ifade etti.
Örnek olarak Ankara Şaşmaz Oto Sanayi Sitesi'nde çalışan bir otomotiv boyacısının yaklaşık 80 bin lira gelir elde edebildiğini belirten Bayram, buna rağmen bazı çalışanların resmi kayıtlarda asgari ücretli gösterildiğini, ücretin kalan kısmının farklı yöntemlerle ödendiğini söyledi.
Bayram'a göre yeni modelin kayıt dışılığı azaltabileceği ve ücretlerin piyasa koşullarına daha uygun hale gelmesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Büyükşehirler İçin Ek Destekler Gündemde
Bayram, yeni sistemin yalnızca asgari ücretlileri değil, kamu çalışanlarını da dolaylı olarak etkileyebileceğini ifade etti.
Özellikle büyükşehirlerde görev yapan memurlar için;
- Kira yardımı,
- Sosyal destek ödemeleri,
- Giyim yardımı,
- Yakacak yardımı
gibi ilave destek mekanizmalarının ilerleyen süreçte değerlendirilebileceğini belirtti.
Saatlik Ücret Sistemi Değerlendiriliyor
Yeni düzenleme kapsamında saatlik ücret sistemi ile uzaktan, hibrit ve kısmi süreli çalışma modellerinin de yeniden ele alınabileceği ifade edildi.
Bayram, dünyanın birçok ülkesinde uygulanan saatlik ücret sisteminin Türkiye'de daha yaygın hale gelmesinin hem çalışanlara hem de işverenlere esneklik sağlayabileceğini dile getirdi.
Resmi Karar Henüz Bulunmuyor
Sektörel ve bölgesel asgari ücret modeline ilişkin çalışmaların henüz hazırlık aşamasında olduğu belirtilirken, düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde ayrıntıların Asgari Ücret Tespit Komisyonu ve ilgili kurumların değerlendirmeleri sonrasında netleşmesi bekleniyor.
Kulislerde konuşulan bilgilere göre, 2027 yılında belirlenecek yeni asgari ücret sürecinde sektörel ve bölgesel ücret modeli masadaki önemli başlıklardan biri olabilir. Ancak şu aşamada bu konuda alınmış resmi bir karar bulunmuyor.