Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündemine gelmesi beklenen 12. Yargı Paketi'nin ayrıntıları netleşmeye başladı. DW Türkçe'nin haberine göre 59 maddeden oluşan taslakta 19 farklı kanunda değişiklik yapılması öngörülüyor.
Taslakta özellikle suça sürüklenen çocuklara yönelik cezaların artırılması, sosyal medya platformlarına yeni yükümlülükler getirilmesi, IBAN kiralama uygulamasının ayrı bir suç olarak tanımlanması ve cinsiyet değişikliği süreçlerinde yeni şartlar getirilmesi dikkat çekiyor.
Çocuk Suçlulara Verilen Cezalar Artırılıyor
Türk Ceza Kanunu'na göre halen 12-15 yaş grubundaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda en fazla 15 yıl hapis cezası verilebiliyor.
Yeni düzenleme taslağıyla birlikte bu üst sınırın 18 yıla çıkarılması planlanıyor.
Müebbet hapis yerine verilen 9 ila 11 yıl arasındaki cezaların da 10 ila 12 yıl aralığına yükseltilmesi öngörülüyor.
Süreli hapis cezalarında ise indirim sonrasında uygulanabilecek üst sınırın 7 yıldan 9 yıla çıkarılması hedefleniyor.
15-18 Yaş Grubunda Ceza İndirimleri Daralıyor
Taslak düzenleme kapsamında 15-18 yaş arasındaki çocuklar için uygulanan ceza indirimlerinde de değişikliğe gidiliyor.
Buna göre ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ceza üst sınırı 24 yıldan 27 yıla çıkarılacak.
Müebbet hapis yerine verilen cezalar ise 12-15 yıl aralığından 15-18 yıl aralığına yükseltilecek.
Süreli hapis cezalarında indirim sonrası üst sınır da 12 yıldan 15 yıla çıkarılacak.
Taslak ayrıca bazı ağır suçlarda hâkimlere, suçun işleniş şekli, kastın yoğunluğu ve sanığın sabıka durumu gibi kriterleri dikkate alarak 15-18 yaş grubundaki çocuklara ceza indirimi uygulamama yetkisi tanıyor.
İnfaz sisteminde yapılması planlanan değişiklik kapsamında ise ağır suçlarda 15 yaş altındaki çocuklar için uygulanan "1 günün 2 gün sayılması" kuralının kaldırılması ve koşullu salıverme hesabında 1 günün 1 gün olarak kabul edilmesi öngörülüyor.
Ebeveynlere Yeni Sorumluluklar Geliyor
Taslak, çocukların karıştığı suç ve şiddet olaylarında ailelerin sorumluluğunu artırmayı amaçlıyor.
Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu'nda yer alan "aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçuna ilişkin ceza sınırlarının yükseltilmesi planlanıyor.
Hamile eşe karşı işlenmesi veya çocukların güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye sokması durumlarında daha ağır yaptırımlar uygulanabilecek.
Ayrıca ebeveyn ihmali nedeniyle çocukların cinayet veya ağır yaralama gibi ciddi suçlara yönelmesi halinde ceza artırımı öngörülüyor ve bu durumlarda şikâyet şartı aranmayacak.
Televizyon Ve Dijital Platformlara Yeni Yaptırımlar
Taslak düzenleme televizyon kanalları ve dijital yayın platformları için de yeni kurallar getiriyor.
Buna göre suç işlemeyi, silah kullanımını veya yasa dışı bahis faaliyetlerini özendiren içeriklerin yayınlanması yasaklanacak.
Ayrıca adli olayların genel ahlaka aykırı biçimde sunulmasının veya çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimine zarar verecek şekilde yayınlanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Kuralları ihlal eden kuruluşlara brüt ticari iletişim gelirlerinin yüzde 2 ila yüzde 5'i arasında para cezası uygulanabilecek.
İlgili programların yayını en fazla 5 kez durdurulabilecek.
Dijital platformlardaki içerikler kataloglardan çıkarılabilecek.
İhlallerin devam etmesi halinde yayın lisansının iptal edilmesi de mümkün olacak.
Sosyal Medyada Kimlik Doğrulama Dönemi
Taslakta sosyal medya platformlarına yönelik önemli düzenlemeler de bulunuyor.
Instagram, X, TikTok ve YouTube gibi platformların Türkiye'deki kullanıcıları için kimlik doğrulama sistemi oluşturması zorunlu hale gelecek.
Bu sistem kapsamında elde edilen temel kullanıcı bilgilerinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) bildirilmesi öngörülüyor.
Kullanıcıların vatandaşlık numarası gibi ek kişisel bilgileri paylaşmaya zorlanmayacağı belirtilirken, platformlara uyum sağlamaları için 9 aylık süre verilecek.
Ayrıca katalog suçlara ilişkin soruşturma ve davalarda sosyal medya hesaplarına ait kullanıcı bilgilerinin adli makamlarla paylaşılması zorunlu olacak.
VPN Hizmetleri De Kapsama Alınıyor
Yeni düzenleme VPN hizmetlerini de kapsıyor.
Taslağa göre erişim engellerini aşmayı veya anonim kullanım sağlamayı mümkün kılan VPN servisleri, 5651 sayılı yasa kapsamına alınacak.
Bu hizmetlerin de diğer dijital iletişim servisleri gibi çeşitli yükümlülüklere ve yaptırımlara tabi tutulması planlanıyor.
IBAN Kiralama Ayrı Bir Suç Haline Geliyor
Taslakta son dönemde sıkça gündeme gelen "IBAN mağdurları" ile ilgili düzenleme de yer alıyor.
Buna göre banka hesabını, IBAN numarasını, kredi kartını veya ödeme sistemlerine ait erişim bilgilerini haksız kazanç amacıyla başkalarının kullanımına açan kişiler için yeni bir suç tanımı oluşturuluyor.
Bu fiili işleyenlere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülüyor.
Düzenleme kapsamında hesap veya ödeme araçlarının suçta kullanılmak üzere verilmesi, dolandırıcılık suçuna iştirak şartı aranmaksızın bağımsız bir suç olarak değerlendirilecek.
Ancak kişinin dolandırıcılık eylemine doğrudan katıldığı tespit edilirse ayrıca dolandırıcılık suçundan da yargılanabilecek.
Taslak yasalaşırsa, yalnızca hesabını kullandırdığı için nitelikli dolandırıcılıktan hüküm giymiş bazı kişilerin tahliye edilmesinin önü açılabilecek.
Cinsiyet Değişikliği Süreci İçin Yeni Şartlar Geliyor
Taslakta aile hukukuna ilişkin düzenlemeler kapsamında cinsiyet değişikliği süreçlerine yönelik yeni kriterler de bulunuyor.
Buna göre cinsiyet değişikliği başvurularında yaş sınırı 18'den 25'e yükseltilecek.
Mevcut "evli olmama" şartına ek olarak "çocuk sahibi olmama" şartı da getirilecek.
Cinsiyet değişikliği için gerekli sağlık kurulu raporları yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastanelerinden alınabilecek.
Sürecin tamamlanabilmesi için en az üçer ay arayla yapılacak dört ayrı değerlendirme şartı aranacak.
Ayrıca sağlık kurulu raporlarında kişinin üreme yeteneğinden kalıcı olarak yoksun olup olmadığına ilişkin tıbbi değerlendirmenin bulunması zorunlu hale getirilecek.
Taslağın önümüzdeki dönemde Meclis gündemine gelmesi ve yasama sürecinin başlaması bekleniyor.