Milyonlarca emekli ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamında aylık alan vatandaşlar, bir yandan temmuz ayında açıklanacak zam oranlarını beklerken diğer yandan SGK'nın son incelemeleri ve banka promosyonlarındaki gelişmeleri yakından takip ediyor.
SGK Uzmanı Dilek Ete, özellikle geçmiş yıllarda anne veya babasının yanında sigortalı gösterilen kişilere yönelik yürütülen incelemelerin ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek vatandaşlara hukuki haklarını kullanmaları çağrısında bulundu. Ete ayrıca emekli banka promosyonlarında yaşanan durgunlukla ilgili de önemli değerlendirmeler yaptı.
SGK'nın İncelemeleri Yaklaşık 200 Bin Kişiyi Etkileyebilir
Kurban Bayramı sonrasında denetimlerini yoğunlaştıran Sosyal Güvenlik Kurumu'nun özellikle EYT düzenlemesinin ardından geçmiş sigorta kayıtlarını yeniden incelemeye aldığı belirtildi.
Dilek Ete'nin açıklamalarına göre SGK, 2013/11 sayılı genelge kapsamında anne veya babasına ait şahıs işletmelerinde 18 yaşından önce yapılan sigorta girişleri ile bu dönemlerde kazanılan prim günlerini geçersiz sayabiliyor.
Kasap, manav, kırtasiye gibi şahıs işletmelerinde yapılan bu sigorta başlangıçlarının iptal edilmesi halinde, çok sayıda vatandaşın emeklilik şartları yeniden değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre bu uygulamadan yaklaşık 200 bin kişinin etkilenebileceği ifade ediliyor.
Emekli Maaşları Ve İkramiyeler Geri İstenebiliyor
Dilek Ete, uygulamanın sonuçlarını örnek bir dosya üzerinden anlattı.
"Diyelim ki 1992 Temmuz girişli bir kadın sigortalının emekli olabilmesi için 5600 güne ihtiyacı var ve bu vatandaşımız 2023 yılında EYT kapsamında emekli edildi. SGK şimdi geriye dönük inceleme yapıyor ve diyor ki: 'Senin ilk sigorta başlangıcın annenin/babanın yanında 90 gün olarak görünüyor, ben bunu siliyorum.' İlk giriş silinip o 90 gün düşüldüğünde kişinin prim günü 5510 güne iniyor. 5600 günden az olduğu için emeklilik şartı bozuluyor. Sonuç olarak SGK, bu vatandaşın 2023 yılından bugüne kadar aldığı tüm emekli maaşlarını ve bayram ikramiyelerini yasal faiziyle birlikte geriye istiyor."
Bu durumda emekliliği iptal edilen kişilerden bugüne kadar ödenen emekli aylıkları, bayram ikramiyeleri ve bazı durumlarda promosyon ödemeleri de yasal faizleriyle birlikte geri talep edilebiliyor.
Uzmandan Hukuk Mücadelesi Çağrısı
SGK'nın uygulamasına karşı yargı yolunun açık olduğunu vurgulayan Dilek Ete, vatandaşların haklarını araması gerektiğini söyledi.
" Sistemde dijitalleşmeye 2005'te geçtin, neden 2006'da, 2010'da haber vermedin de 2023'ten sonra bu sistemi patlattın? Kanun en üsttedir, genelgeler kanunun tersine çalışamaz. Vatandaş SGK tarafından bu iptalle karşılaştığında hiç vakit kaybetmeden dava açmalı. Çünkü yargı ve hukuk, SGK'nın bu haksız uygulamasını reddediyor. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin Eylül 2023 tarihli emsal kararı var; açılan bu davalar vatandaş lehine kazanılıyor. Kurum ise '100 kişinin emekliliğini iptal edeyim, nasılsa sadece 20'si dava açar, 80'inin hakkı bende kalır' mantığıyla hareket ediyor."
Uzman isim, hizmet tespit davaları ve ilgili mahkemelerde açılan davalarda vatandaşların önemli ölçüde olumlu sonuçlar alabildiğini belirtti.
Banka Promosyonlarında 32 Bin TL Sınırı Dikkat Çekiyor
Emeklilerin gündemindeki bir diğer konu ise banka promosyonları oldu.
Son dönemde özel bankaların emekli promosyon kampanyalarında 30 bin ila 32 bin TL bandında yoğunlaştığı görülürken, Dilek Ete bu durumun tesadüf olmadığını savundu.
Ete, bankalar arasında ciddi bir rekabet olmasına rağmen promosyonların belirli seviyelerde sabitlendiğini ve emeklilerin bu süreçte doğru strateji izlemesi gerektiğini ifade etti.
Temmuz Öncesi Kritik Tavsiye
Dilek Ete, emeklilere yönelik dikkat çeken önerisini şu sözlerle paylaştı:
"Temmuz ayında sadece enflasyon farkı verilecek, Ocak ayından önce seyyanen zam zor. Ancak bugün itibarıyla 30.000 - 32.000 TL civarı yüksek promosyon veren özel bankalardan birine bugünden geçip gardınızı alın. Beklemeyin! Çünkü banka, bu yüksek baremden topladığı emekli müşteri portföyünü ileride kaptırmamak için promosyonlar genel olarak yükseldiğinde mevcut müşterisine KALMA SÖZÜNE KARŞILIK daha yüksek 'ek promosyon' ödemek zorunda kalacaktır."
Uzman isim, emeklilerin ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek yeni promosyon fırsatlarından yararlanabilmek için mevcut kampanyaları dikkatle değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Temmuz Zammı Beklenirken Gözler Enflasyon Verilerinde
Temmuz ayında açıklanacak maaş zamlarının enflasyon verilerine bağlı olarak şekilleneceğini hatırlatan Dilek Ete, emeklilerin kısa vadede yüksek oranlı ek zam veya seyyanen artış beklentisine girmemesi gerektiğini ifade etti.
Ete, büyük promosyon yarışının ve maaş artışlarının ilerleyen süreçte yeniden gündeme gelebileceğini belirterek emeklilerin mevcut haklarını koruyacak adımları bugünden atmasının önem taşıdığını söyledi.