Türkiye’de emeklilik sistemine ilişkin yeni bir reform hazırlığı dikkat çekiyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından yayımlanan “Büyüme ve Rekabetçiliğin Temelleri 2026” raporu, emeklilik yaşının artırılması gerektiğine işaret ederken, erken emeklilik uygulamalarının da yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koydu.
Raporda yer alan değerlendirmeler, Türkiye’de emeklilik sisteminde köklü değişikliklerin gündeme gelebileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.
Türkiye’de Emeklilik Yaşı Düşük Kaldı
OECD verilerine göre üye ülkelerde emeklilik yaşı ortalaması Türkiye’ye kıyasla daha yüksek seviyelerde bulunuyor. Açıklanan rakamlara göre:
- Erkeklerde ortalama emeklilik yaşı: 64,7
- Kadınlarda ortalama emeklilik yaşı: 63,9
Danimarka, İzlanda, Hollanda ve Norveç gibi ülkelerde emeklilik yaşı 67’ye kadar çıkarken, Japonya’da bu sınır 68’e ulaşıyor. Fransa’da 64,3, İtalya’da 64,8, İspanya ve Polonya’da ise 65 seviyesinde bulunuyor.
Türkiye’de ise ortalama emeklilik yaşının 52 olduğu belirtilirken, bu oranla ülkenin listenin en alt sıralarında yer aldığı ifade edildi.
EYT Sonrası Ortalama Daha Da Düştü
Raporda özellikle 2023 yılında hayata geçirilen EYT düzenlemesinin ardından emeklilik yaş ortalamasının daha da gerilediği vurgulandı. Türkiye’nin yaşlılık aylığı ödeme süresinde oldukça cömert bir yapıya sahip olduğu ifade edilirken, bu durumun iş gücü piyasası üzerinde de etkili olduğu belirtildi.
OECD, mevcut sistemin hem işverenler hem de çalışanlar açısından iş gücüne katılımı olumsuz etkilediğini ve Türkiye’nin iş gücüne katılım oranının ortalamanın 26 puan gerisinde kaldığını açıkladı.
Reform İçin Öneriler Masada
OECD tarafından paylaşılan öneriler arasında emeklilik sisteminde önemli değişiklikler öne çıktı. Buna göre:
- Emeklilik yaşının ortalama yaşam süresine göre yeniden belirlenmesi
- Erken emeklilik uygulamalarının kademeli olarak kaldırılması
- Prim yükünün azaltılması
- İş sözleşmelerinin daha esnek hale getirilmesi
- Kadın istihdamını artırmak için çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması
Bu başlıkların, Türkiye’de planlanan reform çalışmalarına yön verebileceği değerlendiriliyor.
Kapsamlı Düzenleme Yolda
Türkiye’de emeklilik sistemine yönelik reform hazırlıklarının daha önce de gündeme geldiği bilinirken, OECD raporu sonrası bu sürecin hız kazanabileceği ifade ediliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte emeklilik yaşı, aylık bağlama oranları, maaş sistemi ve prim yapısında geniş kapsamlı değişiklikler yapılması bekleniyor.
Söz konusu reformun hayata geçmesi halinde, hem mevcut çalışanları hem de gelecekte emekli olacak milyonlarca kişiyi doğrudan etkilemesi öngörülüyor.