Yeni yasama döneminin başlamasıyla birlikte emeklileri ilgilendiren düzenlemeler yeniden Meclis gündemine geldi. Milletvekilleri tarafından sunulan üç ayrı kanun teklifinde emeklilere yönelik tatil desteği, aylık bağlama oranının değiştirilmesi ve farklı dönemlerde emekli olanlar arasındaki maaş farklarının azaltılması hedefleniyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş da kaleme aldığı yazısında söz konusu üç teklife dikkat çekti. Tekliflerin kabul edilmesi halinde emeklilerin hem aylık hesaplamalarında hem de sosyal haklarında değişiklik yapılması gündeme gelecek.
Her Yıl Net Asgari Ücret Tutarında Tatil Desteği
Tekliflerden biri, emeklilere yılda bir kez tatil amacıyla kullanılmak üzere destek verilmesini öngörüyor.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Ek 18'inci maddesi üzerinden yapılması planlanan düzenlemeye göre ödeme her yıl haziran ayında gerçekleştirilecek.
Destek tutarının net asgari ücret seviyesinde olması öngörülüyor. Ancak ödeme doğrudan nakit olarak kullanılmayacak. Teklif kapsamında bu tutarın yurt içindeki dinlenme tesislerinde kullanılması planlanıyor.
Desteğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ise Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
Aylık Bağlama Oranı Yüzde 3'e Çıkarılabilir
Meclis gündemindeki ikinci düzenleme emekli aylığının hesaplanmasında kullanılan Aylık Bağlama Oranı'nı (ABO) ilgilendiriyor.
Mevcut sistemde her 360 günlük prim için aylık bağlama oranı yüzde 2 olarak uygulanıyor. Teklifte bu oranın yüzde 3'e yükseltilmesi öngörülüyor.
Düzenlemeyle özellikle uzun süre çalışan ve yüksek prim gününe sahip vatandaşların emekli aylığı hesabında daha yüksek oran uygulanması hedefleniyor.
25 Yıllık Çalışmada Oran Yüzde 75'e Çıkabilecek
Mevcut yüzde 2'lik oran üzerinden 25 yıl boyunca prim ödeyen bir çalışanın aylık bağlama oranı yüzde 50 seviyesinde bulunuyor.
Oranın yüzde 3'e çıkarılması halinde ise aynı çalışma süresi için aylık bağlama oranı yüzde 75'e kadar yükselebilecek.
Teklifte ayrıca daha önce emekli olmuş vatandaşların da kapsam dışında bırakılmaması öngörülüyor. Kanuna eklenmesi planlanan geçici maddeyle daha önce bağlanan emekli aylıklarının yeni oran üzerinden güncellenmesi hedefleniyor.
Maaş Farklılıkları İçin İntibak Düzenlemesi
Üçüncü teklif ise farklı dönemlerde emekli olan vatandaşlar arasındaki maaş farklılıklarına yönelik hazırlanıyor.
Özellikle 2000 yılı ve sonrasında emekli olanlarla daha önce emekli olan vatandaşlar arasında ortaya çıkan aylık farklılıkları uzun süredir tartışılıyor.
Aynı veya benzer prim gününe ve kazanca sahip kişilerin farklı tarihlerde emekli olmaları nedeniyle farklı aylıklar almasının önüne geçilmesi amacıyla yeni bir sistem oluşturulması öngörülüyor.
Bu kapsamda 5510 sayılı Kanun'a Ek Madde 25 eklenmesi ve emekli aylıkları arasındaki hesaplama farklılıklarının azaltılması hedefleniyor.
Üç Düzenleme Birlikte Gündemde
TBMM'ye sunulan teklifler kapsamında emekliler için öngörülen düzenlemeler şöyle:
Her yıl haziran ayında net asgari ücret tutarında tatil desteği verilmesi.
Her 360 günlük prim için aylık bağlama oranının yüzde 2'den yüzde 3'e çıkarılması.
Farklı dönemlerde emekli olan vatandaşlar arasındaki maaş farklarının azaltılması için intibak düzenlemesi yapılması.