Kamu Denetçiliği Kurumu, emekli aylıkları arasında yalnızca başvuru tarihine bağlı olarak oluşan farklara ilişkin önemli bir değerlendirme yaptı. Kurum, özellikle 2024 ve 2025 yıllarında emekli olanlar arasında maaş farkının yüzde 30’a kadar çıkabildiğini belirtti.
Aynı Şartlara Rağmen Maaş Farkı Oluşuyor
KDK’ya yapılan başvuruda, bir sigortalının yaş şartını sağlayamadığı için 2024 yılında emekli olamadığı, ancak 2025 yılında emekli olması halinde daha düşük maaş alacak olması üzerine inceleme başlatıldı.
Süreç kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan görüş talep edildi. SGK tarafından verilen yanıtta, emekli maaşlarının mevcut mevzuata göre;
- Prim gün sayısı
- Prime esas kazanç
- Yaş
- Tahsis talep tarihi
gibi kriterlere göre hesaplandığı ifade edildi.
Enflasyon Farkı Maaşları Etkiliyor
KDK’nın değerlendirmesinde, maaş farklarının temelinde enflasyon dalgalanmalarının yer aldığı belirtildi. Özellikle 2008 sonrası sistemde yapılan düzenlemeler nedeniyle, yüksek enflasyon sonrası düşüş yaşanan dönemlerde yeni emeklilerin daha düşük maaş alabildiği vurgulandı.
Örnek olarak, 2024 Aralık ayında emeklilik başvurusu yapan bir kişi ile aynı şartlara sahip olup 2025 Ocak ayında başvuru yapan bir kişi arasında yaklaşık yüzde 30 oranında maaş farkı oluşabileceği ifade edildi.
“Hakkaniyet İlkesine Uygun Değil”
KDK, mevcut sistemin yasal çerçevede uygulanmasına rağmen ortaya çıkan sonuçların adil olmadığını değerlendirdi. Yalnızca başvuru tarihine bağlı olarak maaşların ciddi şekilde değişmesinin hakkaniyet ilkesine aykırı olduğu belirtildi.
KDK’dan Çözüm Önerileri
Kurum, yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için şu önerileri sıraladı:
- Emekli maaşlarının bir önceki yıl bağlanan aylıklardan daha düşük olmamasına yönelik yasal düzenleme yapılması
- Seyyanen zam ve ek artışların sonraki yılların maaş hesaplamalarına dahil edilmesi
- Emekli maaşı hesaplama sisteminin daha şeffaf ve öngörülebilir hale getirilmesi
Mevzuat Değişikliği İçin Çağrı Yapıldı
KDK, başvuruyu kabul ederek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK’ya mevzuat değişikliği yapılması yönünde tavsiyede bulundu.
İlgili kurumların, karar doğrultusunda 30 gün içinde işlem yaparak KDK’ya geri bildirimde bulunması gerektiği ifade edildi.
Bu gelişmenin, emeklilik planı yapan vatandaşlar açısından önemli sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.