ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek hafta açıklayacağı faiz kararı öncesinde küresel emtia piyasalarında hareketlilik arttı. Fed'in faiz artırabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi değerli ve baz metaller üzerinde baskı oluştururken, Orta Doğu'daki jeopolitik riskler petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu.
Brent petrolün varil fiyatı 106,2 dolara kadar çıkarak 20 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyesini görürken, bakırda ise ABD'nin ithal rafine bakıra uygulamayı planladığı gümrük tarifelerine ilişkin haber akışı nedeniyle sert dalgalanmalar yaşandı.
Fed'in Faiz Kararı Öncesi Piyasalar Hareketlendi
ABD Merkez Bankasına ilişkin faiz artırım beklentilerinin yükselmesi, haftanın genelinde emtia piyasalarında satış baskısının artmasına neden oldu.
Orta Doğu'da gerilimin tırmanması ve ABD'de açıklanan enflasyon verilerinin enflasyonist baskıların güçlü şekilde devam ettiğine işaret etmesi, Fed'e yönelik faiz artırım beklentilerini güçlendirdi.
Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi de dünya genelinde enflasyonist baskıların devam etmesine yol açtı.
Bunun yanında yükselen tahvil faizleri ve dolara olan talebin artması, emtia piyasaları üzerinde ek baskı oluşturdu.
ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi, hafta içerisinde yüzde 5 seviyesine yaklaşarak Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
ABD Enflasyon Verileri Beklentileri Etkiledi
ABD'de açıklanan makroekonomik verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustos ayında aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 3,4 arttı.
Söz konusu artışların beklentilerle paralel gerçekleştiği belirtildi.
Gıda ve enerji fiyatlarının hesaplama dışında bırakıldığı çekirdek TÜFE ise ağustosta aylık bazda yüzde 0,3 yükseldi. Çekirdek enflasyonun aylık artışı beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, yıllık bazda yüzde 2,4 artış kaydedildi.
ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de ağustosta aylık bazda yüzde 0,4 arttı. Bu artış beklentiler dahilinde gerçekleşirken, yıllık bazda ÜFE yüzde 5,4 yükseldi ve tahminlerin üzerinde gerçekleşti.
Bu veriler, ABD'de enflasyonist baskıların sürdüğüne yönelik değerlendirmeleri güçlendirdi.
Fed İçin Faiz Artırımı Beklentisi Yükseldi
Para piyasalarında yapılan fiyatlamalara göre Fed'in gelecek haftaki faiz kararı toplantısında yüzde 87 ihtimalle faiz artırması bekleniyor.
Faiz beklentilerindeki değişim özellikle dolar ve tahvil faizleri üzerinden emtia fiyatlarını da etkiledi.
Analistler, Fed'in para politikasına ilişkin kararının önümüzdeki hafta piyasaların en önemli gündem maddelerinden biri olacağını değerlendiriyor.
Değerli Metallerde Düşüş Yaşandı
Dolar endeksindeki güçlenme ve ABD tahvil faizlerindeki yükseliş, değerli metal fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Avrupa Merkez Bankasının (ECB) da Orta Doğu'daki çatışmaların başlamasından bu yana ikinci kez politika faiz oranlarını artırması ve enflasyon risklerine dikkat çekmesi, küresel piyasalarda para politikasına ilişkin beklentileri etkiledi.
ECB'nin sıkı para politikasını sürdürebileceğine yönelik öngörüler de değerli metallerdeki düşüşte etkili oldu.
Analistler, özellikle altın açısından uzun vadeli beklentilerin olumlu olduğunu belirtirken, mevcut jeopolitik ve makroekonomik gelişmelerin kısa vadede altın fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu ifade etti.
Haftalık bazda değerli metallerin ons fiyatlarında şu değişimler görüldü:
- Paladyum: Yüzde 6,3 düşüş
- Gümüş: Yüzde 2,6 düşüş
- Platin: Yüzde 1,2 düşüş
- Altın: Yüzde 0,4 düşüş
Baz Metallerde Değer Kaybı
Baz metallerde de haftalık bazda düşüşler görüldü.
Tezgah üstü piyasalarda libre bazında fiyatlar;
- Nikelde: Yüzde 2,2
- Çinkoda: Yüzde 1,8
- Bakırda: Yüzde 1,6
- Kurşunda: Yüzde 0,8
- Alüminyumda: Yüzde 0,2
geriledi.
Bakır piyasasında ise ABD'nin ithal ettiği rafine bakıra gümrük tarifesi uygulayacağına yönelik haberler önemli fiyat hareketlerine neden oldu.
Bakırın libresi hafta içerisinde 6,81 dolara çıkarak rekor seviyeye yaklaşırken, daha sonra tarifelerin ertelenebileceğine ilişkin haberlerin etkisiyle gerileyerek 6,47 dolar seviyelerine indi.
Petrol Fiyatları Jeopolitik Risklerle Yükseldi
Enerji piyasalarında ise yön yukarı oldu.
Haftalık bazda spot piyasada Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,6 arttı.
Buna karşılık doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 3 geriledi.
ABD ile İran arasında artan gerilimin küresel petrol arzında aksamalara yol açabileceğine ilişkin endişeler, petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.
Brent Petrol 106 Doları Aştı
Brent petrolün varil fiyatı 106,2 dolara kadar yükselerek 20 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Daha sonra Umman ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişi geçici olarak yönetecek bir anlaşma yapabileceğine ilişkin haberlerin etkisiyle fiyatlar cuma günü 101,7 dolar seviyelerinde dengelendi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) de Orta Doğu'daki petrol arzında yaşanan kesintilerin etkisiyle bu yıl ve gelecek yıla ilişkin petrol fiyatı tahminlerini yukarı yönlü revize etti.
EIA'nın eylül ayına ilişkin “Kısa Dönem Enerji Görünümü” raporunda, uluslararası referans kabul edilen Brent türü ham petrolün ortalama varil fiyatının ağustos ayında 91 dolara yükseldiği belirtildi.
ABD'de doğal gaz stoklarının artması ise doğal gaz fiyatlarının gerilemesinde etkili oldu.
Tarım Emtialarında Buğday Fiyatı Geriledi
Tarım emtialarında da haftalık fiyat hareketleri dikkat çekti.
Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar;
- Soya fasulyesinde: Yüzde 0,8
- Mısırda: Yüzde 0,9
- Buğdayda: Yüzde 1,1
geriledi.
Pirincin yüz libre başına fiyatı ise yüzde 1,4 yükseldi.
Soya fasulyesinin kile başına fiyatı 13,3525 dolarla Aralık 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ancak bu seviyenin ardından gelen kar satışlarıyla fiyat 13 doların altına geriledi.
Şeker Yükseldi, Kahve Ve Kakao Geriledi
ABD'de Intercontinental Exchange'de libre bazında fiyatlar da farklı yönlerde hareket etti.
Şeker fiyatı haftalık bazda yüzde 6 yükselirken, kahve yüzde 3,8, pamuk ise yüzde 0,2 geriledi.
Kakaonun ton başına fiyatında ise yüzde 4,4 düşüş yaşandı.
Rusya ile Ukrayna arasında barış sağlanmasına yönelik atılan adımların buğday arzına ilişkin endişeleri azaltması, buğday fiyatlarının gerilemesinde etkili oldu.
Çin'den gelen güçlü talep ise soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Ancak daha sonra soya fasulyesinde kar satışları görüldü.
Şeker Fiyatlarında El Nino Etkisi
Şeker piyasasında ise El Nino hava olayının neden olduğu arz endişeleri fiyatlarda sert yükselişlere yol açıyor.
Hindistan'daki güçlü iç talep ve Avrupa Birliği'nde üretimin azalacağına yönelik beklentiler de şeker fiyatlarını destekleyen faktörler arasında bulunuyor.
Brezilya'da 2027 yılında üretimin artacağına yönelik beklentiler ise kahve fiyatlarının gerilemesine neden oldu.
Fildişi Sahili'nde kakao üretiminin düşmesine rağmen küresel arz fazlasının devam edebileceğine yönelik tahminler de kakao fiyatlarını aşağı çekti.
Piyasaların Gözü Fed Kararında
Emtia piyasalarında önümüzdeki haftanın en önemli gündem maddelerinden biri Fed'in faiz kararı olacak.
Faiz beklentileri, dolar ve tahvil faizlerindeki hareketler ile Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin altın, petrol, bakır ve diğer emtia fiyatları üzerindeki etkisinin devam etmesi bekleniyor.
Not: Bu haberde yer alan fiyat hareketleri ve piyasa beklentileri, kaynakta aktarılan güncel piyasa verileri ve analist değerlendirmeleridir. Yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir.