Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ekim ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi. Açıklanan verilere göre ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün limon oldu. Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limonun markette 42 lira 87 kuruşa satılması, iki fiyat arasındaki farkı gözler önüne serdi.
Markette En Fazla Zamlanan Ürün Domates Oldu
Ekim ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates olarak kayıtlara geçti. Domatesi takip eden ürünlerdeki fiyat artışları şöyle gerçekleşti:
Sivri biber: Yüzde 35,2
Mısırözü yağı: Yüzde 34,1
Salatalık: Yüzde 32
Yeşil soğan: Yüzde 27,9
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu. Limonu yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı takip etti.
Üretici ile Market Arasındaki Fark Limonda Yüzde 999,2'ye Ulaştı
TZOB verilerine göre ekim ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla limonda görüldü. Limonu kuru incir, havuç, elma ve iç fındık izledi.
Üretici ve market fiyatları arasındaki farkın öne çıktığı ürünler şöyle sıralandı:
Limon: Yüzde 999,2
Kuru incir: Yüzde 333,6
Havuç: Yüzde 282,7
Elma: Yüzde 233,2
İç fındık: Yüzde 232,8
Şemsi Bayraktar'ın paylaştığı verilere göre üreticide 3,90 lira olan limon markette 42,87 liraya satıldı. Diğer ürünlerdeki fiyatlar ise şu şekilde açıklandı:
Kuru incir: Üreticide 135 lira, markette 585,41 lira.
Havuç: Üreticide 12,50 lira, markette 47,84 lira.
Elma: Üreticide 21,66 lira, markette 72,17 lira.
Fındık: Üreticide 350 lira, markette 1.164,77 lira.
Üreticide En Fazla Fiyat Artışı Domateste Görüldü
Ekim ayında üreticide takip edilen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü yaşandı. Dört üründe ise fiyat değişikliği olmadı.
Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 76,1 ile domates oldu. Domatesi takip eden ürünlerdeki artış oranları şöyle:
Salatalık: Yüzde 60,5
Yeşil soğan: Yüzde 33,8
Yeşil fasulye: Yüzde 33,7
Sivri biber: Yüzde 32,7
Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 44,3 ile limon oldu. Limonun ardından zeytinyağında yüzde 7,2, Antep fıstığında yüzde 5,5, fındıkta yüzde 5,4 ve patateste yüzde 5 fiyat düşüşü kaydedildi.
Üretici Fiyatlarındaki Değişimin Nedenleri Açıklandı
Bayraktar, bazı ürünlerdeki fiyat hareketlerinin hasat dönemleri ve piyasadaki arz miktarıyla bağlantılı olduğunu belirtti.
Zeytinde yeni hasat döneminin başlamasıyla zeytinyağı fiyatlarında düşüş yaşandığı ifade edildi. Bu sezon zeytin rekoltesinin yüksek olması ve mevcut stokların da etkisiyle arzın arttığı, üretici fiyatlarının geçen yılın altında kaldığı bildirildi.
Limonda erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesi, piyasadaki arzı artırarak fiyatların gerilemesine neden oldu.
Patateste hasat döneminin sonuna gelinmesiyle ürünlerin önemli bölümü depolara alındı. Depolardaki fazla ürünlerin düşük fiyatlarla piyasaya sunulması üretici fiyatlarını aşağı çekti.
Fındıkta fiyatların baskılanması, Antep fıstığında ise hasadın sona ermesiyle piyasaya sunulan ürün miktarının artması fiyat düşüşlerinde etkili oldu.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta tarla üretiminden seracılığa geçiş sürecinin fiyat artışlarına neden olduğu belirtildi. Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılması ve arzın daralması üretici fiyatlarını yükseltti.
Gübre ve Yem Fiyatlarında Artış Sürdü
TZOB'un açıkladığı verilere göre tarımsal girdi maliyetlerinde de ekim ayında yükseliş yaşandı.
Eylül ayına kıyasla ekim ayında gübre fiyatlarındaki değişim şöyle oldu:
ÜRE gübresi: Yüzde 3 artış
DAP gübresi: Yüzde 2,5 artış
Kompoze gübresi: Yüzde 2 artış
Amonyum sülfat gübresi: Yüzde 0,3 artış
Amonyum nitrat gübresi: Değişim olmadı
Son bir yıllık dönemde ise gübre fiyatlarındaki artış oranları şu şekilde açıklandı:
Amonyum nitrat gübresi: Yüzde 67,7
Amonyum sülfat gübresi: Yüzde 56,7
20.20.0 kompoze gübresi: Yüzde 42,3
DAP gübresi: Yüzde 39,7
ÜRE gübresi: Yüzde 18,3
Mazot Fiyatı Bir Yılda Yüzde 73,4 Arttı
Hayvancılık ve tarımsal üretimde kullanılan diğer girdilerde de dikkat çeken artışlar yaşandı.
Ekim ayında bir önceki aya göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 zamlandı. Son bir yılda süt yemi fiyatı yüzde 38,9, besi yemi fiyatı ise yüzde 38,6 yükseldi.
Diğer tarımsal girdi maliyetlerinde yıllık değişimler şöyle gerçekleşti:
Elektrik fiyatları: Yüzde 25,1 artış
Tarım ilaçları: Yüzde 27,7 artış
Mazot: Yüzde 73,4 artış
Mazot fiyatı yalnızca ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 3,5 yükseldi.